|
Big
Big Train - The Difference Machine
Gelaagdheid.
Sfeer. Opbouw. Spanning. De juiste plaatsing van geluidjes, noten en
accenten. Een ongelooflijk sterk gevoel van timing en een gruwelijk groot
vernuft in compositietalent. Muziek dat je in pastorale sferen brengt, en
de tevens swingt als een bezetene. Zó goed, dat je bijna traantjes in je
ogen krijgt dat je een progfan bent. Zó goed, dat je er bijna verdrietig
van wordt als je een Wereldse-Tien-stemmer ziet, die niet
op deze plaat stemt. Ooit een plaat tegenkomen die je zó tegen de
muur aanbeukt, eentje die je alle andere topplaten van het jaar even
terzijde doet schuiven? “The
Difference Machine” van Big Big Train is er zo één.
Nu was ik al buitengewoon onder de indruk van de trage, pastorale
“Bard” (2002) met zijn eindeloze, en compromisloze tracks zonder
einde. En ook het vlottere “Gathering Speed” (2004) kon bij mij de
handen op elkaar krijgen. “The Difference Machine” overtreft beide in
alle opzichten. Niet alleen zijn de composities sterker, tevens weet de
groep uit Bournemouth juist de sterkste elementen van beide voorgaande
platen trefzeker te pakken. De genoemde albums hadden ook nadelen, maar
die zijn op “The Difference Machine” vakkundig uitgefilterd.
Met creativiteit zo groot, is het geen wonder dat de gastenlijst van deze
cd – die indrukwekkend genoeg is – feitelijk niet heel veel ter zake
doet. Niet dat je het niet hoort! Integendeel, met name in Perfect
Cosmic Storm, de eerste van drie reuzetracks die de bulk van het album
vormen, hoor je het geweld van Nick D’Virgilio en Dave Meros (beiden Spock’s
Beard) een haast perfect huwelijk aangaan met de toch wel zeer eigen
sound van Big Big Train. Ik mag op grond van dit alleen maar hopen dat
Gregory Spawton, feitelijk de belangrijkste man van Big Big Train, ook
deze Amerikaanse band eens helpt een waarlijk goed album te maken. Ook
Pete Trewavas (Marillion) bast
stevig los in het eveneens langdurige Pick
Up If You’re There. Hulde ook voor Steve Hughes en Andy Poole, die
feitelijk weinig hun instrument mogen aanraken op dit album, hoewel Poole
tekent voor de voortreffelijke productie. Het bewijst alleen maar de
devotie van Big Big Train. Het doel is de muziek. Dat die van ongekend
hoge klasse is, is inmiddels geen geheim.
Voor
de snelle scrollers hier een tip. Op hun site
is zo’n beetje hun hele album te downloaden. Nou, veel plezier ermee! Ik
zie je stem wel binnenkomen, binnenkort.
Als je dit na een jaar – of tien jaar – leest (dan telt je stem niet
meer), zal je het met me eens zijn. “The Difference Machine” is een
ongekende klassieker. Zoals gezegd wordt de teneur van het album bepaald
door drie composities met een flinke lengte. Ze nemen alledrie erg de tijd
om hun aanwezigheid te benadrukken, en een kniesoor zal ze misschien te
lang vinden. Dat moge zo zijn, maar de muziek van Big Big Train leent zich
juist om je in te laten onderdompelen. Verdrink erin, zou ik zeggen.
Hope This Finds You is een
prachtige introductie, waarin ijle synthesizerklanken spoedig gezelschap
krijgen van de viool van Becca King en de saxofoongeluiden van Tony
Wright. Veel thema’s van de plaat zitten al in deze interlude verstopt.
Dan opent het lange Perfect Cosmic
Storm met een werkelijk heerlijke riff van Spawton (die de constante
riff van Gazpacho’s “Night” bijna
doet verstommen), waarna de Amerikaanse vrienden van Spock’s
Beard zorgen dat de hel losbarst. ‘For
Me There Is No Hope At All’, zingt Sean Filkins, uitstekend van stem
overigens. Maar ‘the difference
machine flies’ en langzaam maar zeker maakt het tumult plaats voor
rust en kalmte, voorzien van heldere melodieën en de prachtigste
thema’s. Rond de vier minuten, als je al muzikaal materiaal bent
gepasseerd waar je een hele pláát mee zou kunnen maken, komt één van
de fraaiste thema’s van de plaat voorbij, en houdt gelukkig een tijdje
aan. Daarop stapelt de groep allerlei prachtige thema’s. Hoe vind je het
basloopje van Meros? Hoe vind je die Hammond rond de zes minutengrens?
Hoor je hoe lekker D’Virgilio hier drumt?
Tenslotte verandert rond de negen minuten de sfeer wéér. Hoe
symfonisch de muziek ook is, en hoe bombastisch het geheel zéker ook
voelt, dit zijn geen knutselachtige tempowisselingen, hier evolueert de
muziek. Dit is een schoolvoorbeeld van hoe je een lange compositie kan
vormgeven zonder vervelend te worden. Ach, en die Moog-solo helpt dan ook.
Aan het einde keert het eerder genoemde zalige thema terug, verstopt onder
allemaal lagen mooi borduurwerk. Van mij had het een uur mogen duren.
Kom erbij, en luister goed, want anders zullen deze woorden je nooit
bereiken. Ook de tweede lange track, het nóg langdradigere Pick Up If You’re There, is een juweeltje. Het begin heeft het
constante herhalende ‘these words
may never reach you’ als noviteit, maar gaandeweg neemt het tempo
af, en vormen zich onder flarden geluid een hypnotiserend geheel over het
almaar herhalende ‘pick up if
you’re there’. Prachtig is als na het vioolstukje van King rond de
vier minuten het symfonische bombast zijn dynamische hoogtepunt krijgt,
kippenvel alom! Dit is ook een cd die zijn geheimen pas na tientallen
luisterbeurten prijsgeeft, want pas bij het schrijven
van deze recensie valt me rond de vijf minuten Trewavas een prachtig
toonladdertje ten gehore geeft. Was me na zéker honderd draaibeurten nog
niet opgevallen.
Ik kan nog úren schrijven over deze cd. Over de geweldige andere lange
track, Saltwater Falling On Uneven
Ground. De debiel goede afsluiter Summer’s
Lease, dat één van de mooiste overgangen ooit kent. Sfeervol.
Harpgeluiden, terwijl er geen harp op het album te vinden is. Statig.
Majestueus. Overrompelend. Passende stiltes. Erupties van geluid.
Schitterende echo’s. Deze trein is groot, groot.
Markwin
Meeuws
Klik
op de banner om deze cd te bestellen bij:
terug naar cd recensies
 progwereld.org
|
