|
Matthew
Parmenter - Astray
Nee, productief is ie niet. Maar als Matthew Parmenter ons een cd
schenkt is het er één waar we jaren mee vooruit kunnen. Met zijn band
Discipline maakte hij al "Push And Profit" (1994) en "Unfolded
Like Staircase" (1997), beide torenhoge meesterwerken. "Astray",
voor het eerst onder zijn eigen naam, kan moeiteloos aan dat legendarische
duo worden toegevoegd. Meer nog, met "Astray" maakt Parmenter
een cd, waarin hij de luchtigheid en melodieuze kracht van "Push And
Profit" vermengt met het loodzware en superdoordachte materiaal op
"Unfolded Like Staircase". Het beste van beide werelden dus, en
een prima introductie in de muziek van Matthew Parmenter.
Ondanks de vaak genoemde invloeden is "Astray" goed in het
gehoor liggend. Dat ligt vooral aan de vrij ‘open’ productie, met
tamelijk rustig materiaal en een sterk ‘live’-sfeertje dat de cd
kenmerkt. Tevens zijn de uitstekende melodieën en de goed gekozen
instrumentatie daar debet aan. Daar Matthew Parmenter vaak wordt
vergeleken met Peter Hammill en de invloeden van zowel Genesis,
King Crimson als Van Der Graaf Generator nooit ver weg zijn,
is dat een verrassing te noemen. De stem van Parmenter lijkt op zijn
illustere voorganger, maar zijn stem is veel aangenamer. Bovendien kan hij
zijn stem in veel verschillende facetten gebruiken, dan weer angstig, dan
weer stout, dan weer blij en tenslotte nederig. Maar altijd bijzonder
intens en gevoelig. Parmenter geeft zich met ziel en zaligheid.
Wat "Astray" dan toch zware kost maakt, is vooral de thematiek.
Dood, verleiding, sex, religie, het einde, het nu, het voortgaan van de
tijd, ouder worden, de toekomst, het zijn wat steekwoorden om aan te geven
dat Parmenter geen dogma uit de weg gaat op deze plaat. Gedurende de hele
plaat vecht hij met zijn innerlijke demonen en voelt elk nummer als een
afrekening met het verleden. Alle zeven nummers zijn indrukwekkende
hoogtepunten. De opener Now is zó goed, dat je je moeilijk kan
voorstellen dat hij die evenaart. Maar dat is precies wat Parmenter doet
en daarna weer en opnieuw. Ook deze zeer hoge lat maakt "Astray"
tot een topzwaar product. Zeker als je de plaat vaker heb geluisterd, valt
je op hoe eenduidig de plaat is. Hoe verschillend elk nummer ook is, het
blijft één geheel. Zo is de som nog meer dan de delen, ook dat nog.
Can you live alone, and can you live in isolation? Vraagt Parmenter
in opener Now. In dit piano-gedragen nummer dat langzaamaan
steviger wordt, stelt hij de herkenbare vraag hoe hij als faalbaar mens
van waarde kan zijn voor een vrouw, voor zijn nageslacht en voor God.
Naast de piano valt de subtiele saxofoon op, die bijdraagt aan het
raadselachtige sfeertje dat het nummer kenmerkt. Na het gezongen gedeelte
volgt een lang instrumentaal gedeelte, dat onder Mellotronklanken en
gitaarfratsen een schijnbaar vredig en haast jazzy sfeertje creëert. Ook
het drumwerk is van grote klasse in deze eindfase. Dat Parmenter alles –
behalve de bas, die is van voormalig Discipline-collega Matthew Kennedy
– zelf heeft ingespeeld is onvoorstelbaar, temeer daar het telkens lijkt
of een hele band in je huiskamer staat te spelen.
Distracted valt gelijk op door het trage en vreemde ritme en het
aangename gebruik van percussie. Het nummer sleept je mee en je gaat met
Parmenter haast een berg op. Langzaam maar zeker nemen de instrumenten
toe, maar je hebt het nauwelijks door. Je bent afgeleid en als hij dan
(terwijl je zijn stem steeds moeilijker hoort) zingt: I’ve poisoned
everything the sky is dark, gooit hij je zonder pardon een bodemloze
afgrond in, waar hij je grasping... achterlaat.
Op een haast vrolijk ritme zingt Parmenter ons vervolgens stout toe dat
hij in elke vrouw een lustobject ziet. Zeer openhartig zegt ie
rechtstreeks (herkenbaar? Welnee?): all my thoughts turn to thirty
thoughts en even verderop: what if the people should know, would
they laugh at me, point at me. Muzikaal verrast het nummer door een
frisse muzikale interlude halverwege waarin de viool een hoofdrol krijgt
toebedeeld. Het einde van het nummer kent een uitgeleide, waarin onze
zielknijper een geil stukje gitaar pingelt.
In Another Vision zingt Parmenter opmerkelijk laag, wat het
bedoelde afstandelijke sfeertje van het nummer blijkbaar nodig heeft. In
dit nummer stelt hij in een parabol de afstandelijkheid van mensen vandaag
de dag op een briljante manier aan de kaak. Hij plaatst zich vanuit het
oogpunt van een paragnost die al gedachten lezend de overwegingen van een
moordenaar ontleedt, maar daar niets mee doet. But I can see the crime
scene; you’ve staged it like an art. It’s just another vision.
De alom bekende angst voor het ouder worden en de dood zelf is het
overbekende thema van het angstig gezongen Some Fear Growing Old.
In dit nummer laat Parmenter horen dat hij bijzonder goed is in het spelen
van prachtig vioolspel, dat het thema van het nummer uittilt boven zijn
eigen niveau. Vooral aan het einde van het nummer, als hij als een heus
zigeunergezelschap zijn instrument op verschillende manieren met magische
vingers beroert; werkelijk prachtig.
Between Me And The End, een gedragen ballade, is wellicht al bekend
van de liveplaat "Into A Dream" en dateert dus al van een tijd
geleden. Toch is het terecht op deze plaat gekomen, want het bijzonder
intense nummer past naadloos tussen het overige materiaal. Voor dit nummer
gaat Parmenter vocaal gezien bijzonder diep. In dit nummer stelt hij zich
zijn laatste ademtocht voor, met tekstregels als though I will cry I
will try, raising my gaze to face the endless sky. De ‘spooky’
stemmen aan het einde maken het zonder twijfel het minst vrolijke nummer.
Zoals Into The Dream (het eveneens 20 minuten durende epos op
"Unfolded Like Staircase") draaide rondom het verlossende
piano-thema aan het einde, zo draait Modern Times compleet om de
afsluitende instrumentale uitspatting. Maar, zoals zo vaak, is de reis
vaak net zo mooi als de eindbestemming. De muzikale uitlaatklep rond de
zeven minuten doet naar meer verlangen. Modern Times, evenals het
thema zelf over het faillissement van de hedendaagse samenleving, voelt
als een pelgrimstocht, waar je stapje voor stapje sneller tot je doel komt
dan je denkt totdat je in de muzikale orkaan bent aangeland die rond de
zestien minuten begint. Alsof Parmenter uiteindelijk alle opgekropte
energie er in één bolbliksem tracht uit te persen. De eenheid en
structuur van het nummer is verbluffend. Nergens ‘voelt’ het nummer zo
lang.
Nou, we kunnen weer jaren vooruit. Voor het geval dat het nog niet is
overgekomen: "Astray" is een onbetwist meesterwerk. Ga dat
luisteren. Hup, two, three, four.
Markwin
Meeuws
terug naar progarchief
progwereld.org
|