Is hier sprake van een leeggekieperde doos oude videobanden? Op basis van de titel zou je dat haast denken maar gelukkig, nee. Deze kijkschijf bevat de registratie van een zeer fraai concert dat Pendragon met drie oud-leden heeft gegeven op 31 oktober 2006 in het niet geheel onbekende Wyspianski Theater te Katowice. Dit in het kader van de toer ter gelegenheid van de 21^e verjaardag van hun klassieker “The Jewel”. Zo te horen en zo te zien moet het hebben gegutst van de nostalgische gevoelens die avond daar in Katowice. “The Jewel” is dan ook een bijzonder album;  gedreven,wilskrachtig en bevlogen. Het is er vooral eentje met een historische betekenis. “The Jewel” markeert de geboorte van de neo-prog en het album is samen met o.a. “The Wake” van IQ  en “The Sentinel” van Pallas een mijlpaal te noemen van de tweede golf progbands die gestalte kreeg in het kielzog van Marillion. “The Jewel” is niet zomaar een album.

De dvd laat onverbloemd zien hoe ontspannen ieder zich voelt. De spanning die er wel is, is afkomstig van de adrenaline die bij de muzikanten wordt opgeroepen omdat het materiaal zoveel opwinding met zich meebrengt. Toch is er genoeg scherpte voor een gecontroleerde uitvoering. Met name het gedecideerde drummen van Joe Crabtree houdt de boel strak bijeen. Nick Barrett en zijn mannen brengen het gehele “Jewel”-album evenals de vier nummers van de debuut-ep “Fly High Fall Far” voor het voetlicht. Tevens zijn er nog twee nummers uit de demo-tijd, alsmede prachtige uitvoeringen van het instrumentale Please en het emotievolle 2AM, die beide ook afkomstig zijn uit die typische jaren ’80.

Het energieke Higher Circles mag net als op het oorspronkelijke album het bal openen. Mede dankzij het vele rode licht doet dit stampertje nog vrij warm aan en is er van meet af aan sympathie voor de band. Nog even trouwens en jumpstyle dancing is ook binnen de prog gemeengoed. Het huidige kwartet Barrett, Nolan, Gee en Crabtree geeft hier act de présence. Deze dvd wordt boeiend met het tweede nummer The Pleasure Of Hope, tenminste voor de ware Pendragon liefhebber. Oud toetsenist John Barnfield neemt plaats achter zijn arsenaal en Clive Nolan verlaat het zijne. Dat Barnfield een kundig toetsenist is blijkt al snel. Soepel slingert hij zich door de vele tempo- en sfeerwisselingen van dit melodieuze nummer heen.

Ook in Leviathan kwettert hij alsof hij al die jaren nog bij de band is gebleven. Uit zijn gretigheid kun je de realiteit echter afleiden. Hij is hier slechts te gast. In Victims Of Life komt ook oud-lid Julian Baker ten tonele. Hij voorziet het nummer van achtergrondzang en tamboerijn, maar hij brengt voornamelijk een grote zak sfeer met zich mee. Met het nummer Fly High Fall Far doet Rik Carter, de toetsenist waarmee Pendragon hun mini-album en “The Jewel”  opnam, zijn intrede. Vanaf dan wordt het echt interessant. Neem Alaska, het gedreven hoogtepunt van deze dvd. Wow, wat een proggy toetsenist. De camera's hebben jammer genoeg geen goed oog voor zijn zeer fijne verrichtingen. Wel is hij gelukkig goed te horen. Met schijnbaar twee vingers in de neus galoppeert hij over de klavieren tijdens zijn solo's en thema's. Eigenlijk wordt nu pas duidelijk hoe fenomenaal de man is en was.

Nick Barrett beleeft zijn ‘finest moment’ tijdens de slepende gitaarsolo van Dark Summer`s Day waarin hij listig een paar noten van Firth Of Fifth verwerkt heeft. Hij wordt in zijn solo vooraf gegaan door Julian Baker op sax die helaas niet veel verder komt dan wat sfeervol gedreutel. In de toegift neemt hij echter flink revanche door getooid met een zonnebril het mooie 2AM tot kippenvel proporties op te blazen. Als de strings gaan stralen komt het besef dat 2AM een veel meer integere ballade is dan het niemendalletje waar het altijd voor gehouden wordt, zeker binnen de hier geboden context. Stan And Ollie mag het bal sluiten. Het is verrassend dat Pendragon juist dit tamelijk onbekende nummer die eer heeft gegund, doch het blijkt een juiste keuze daar het dak er helemaal afgaat.

Dat de beeld- en geluidskwaliteit dik in orde zijn kan ook haast niet anders gezien de vele, vele dvd's  die Metal Mind Productions al vervaardigd heeft. De sfeer wordt goed getroffen. Er is spelvreugde, en geen bravoure. Een professionele montage, een flinke lichtshow en een knusse locatie met veel ambience zijn voorwaarden voor een prettig schouwspel en deze concertregistratie voldoet daar moeiteloos aan. Elk nummer heeft zo zijn eigen basiskleur waar behalve hier en daar een contrakleur ter accent niet van afgeweken wordt. Dit heeft een hoop welkome rust veroorzaakt waardoor de muziek er goed uitkomt.

Zoals gebruikelijk bij een Metal Mind-dvd hebben de extra's niet veel extra's te bieden. Eigenlijk zijn alleen de beelden uit  hun oefenruimte in het eerste stukje van de Behind The Scenes video en het filmpje van het concert in de Britse Riffbar dat enkele dagen voor Katowice is geschoten, de moeite waard. De beelden van het optreden met oud-drummer Nigel Harris zijn voorzien van een goede geluidskwaliteit, waardoor zijn deelname zich niet beperkt heeft tot die van een belabberde bootlegopname. Harris kon wegens zijn drukke privé-leven niet mee naar Katowice, maar de aanwezigheid van dit filmpje maakt echt veel goed. Het is geweldig om te zien hoe minutieus hij z’n partijen er uit heeft gemept. Ondanks de afwezigheid van Fudge Smith is het balletje hiermee helemaal rond.

“Past and Presence” is dan ook meer dan geslaagd te noemen. Zowel voor de gelouterde fan als voor de huidige maar ook voor de toekomstige. Op naar verjaardag no. 22.

Dick van der Heijde

terug naar cd-recensies