PRIJSVRAAG: Win kaarten voor het MOMfest 2018, met o.a. Vuur, InFloyd en 5150. Klik hier voor de prijsvraag.

Anathema – We’re Here Because We’re Here

Anathema - We're_Here_Because_We're_Here

Er is een aantal muziekliefhebbers, voornamelijk binnen de progwereld, dat van mening is dat alles wat Steven Wilson doet in blinkend goud verandert. Ofschoon ik dikwijls met genoegen naar ’s mans werk luister, laat ik deze onvoorwaardelijke verafgoding beslist aan mij voorbij gaan. Met een meer dan gezonde dosis scepsis vernam ik dan ook het nieuws dat Wilson de nieuwe, langverwachte plaat van Anathema zou mixen. Niet dat ik het vermoeden heb gehad dat hij middelmatig werk zou afleveren, maar meer uit angst dat de progressie van de band in kwestie andermaal uitsluitend aan (de aanwezigheid van) Wilson zou worden toegeschreven.

Wanneer ik het geslaagde tussendoortje “Hindsight” even buiten beschouwing laat, is “We’re Here Because We’re Here” pas het eerste volwaardige studioalbum sinds het eveneens indrukwekkende “A Natural Disaster” uit 2003 en het faillissement van Music For Nations, Anathemas oorspronkelijke platenlabel. In een voortdurend wisselend muzieklandschap is zeven jaar natuurlijk een lange tijd en de vraag is dan ook of Anathema de hooggespannen verwachtingen waar kan maken.

Vernoemd naar een gelijknamig lied dat tijdens de Eerste Wereldoorlog vaak gezongen werd om het moreel van de geallieerde troepen op te krikken, is het andermaal geen opgewekt album geworden. Toch is de stemming best optimistisch te noemen. De band gebruikt namelijk de betekenis van dit oorlogslied om zich te bezinnen over de relaties tussen de leden onderling. Anathema bestaat immers twintig jaar en dat is volgens de band te danken aan het individuele en collectieve doorzettingsvermogen van de bandleden. De relaties in de band zijn in hun ogen sterker dan de muziek en de muzikale koers is dan ook vooral het resultaat van hun onderlinge verstandhouding.

Dit vertaalt zich in dikwijls mistroostige en melancholische muziek, waarbij de zes Liverpudlians hun ziel blootleggen. Terwijl het oudere werk doorgaans berucht is om zijn kommer en kwel, hoor ik op “We’re Here Because We’re Here” echter een zeker optimisme naar voren komen. Niet dat de tien muziekstukken opeens uitnodigen tot het aanvangen van een polonaise, maar het album lijkt een soort van ultieme zenervaring, waarbij alle puzzelstukjes ineens op hun plaats lijken te vallen. Alsof de rusteloze lijdensweg van het oude materiaal nu plaatsmaakt voor een haast bespiegelende passiviteit, een soort eenheidsbewustzijn.

Wanneer ik weer met beide benen op aarde ben, kan ik opmerken dat hierdoor de muziek naar een hoger niveau wordt getild. Bevrijd van het depressieve juk van weleer, leveren Danny, Jamie en Vincent Cavanagh, John en Lee Douglas en Les Smith namelijk – met enige hulp van buitenaf – een opmerkelijk optimistisch album af zonder hun kenmerkende melancholie en weemoed te verliezen. Het af en toe aandoenlijke zelfmedelijden op vroegere albums is op deze plaat vervangen door een vastberaden volwassenheid. De band heeft nu niets meer te bewijzen en dat vertaalt zich in een doordacht, evenwichtig album dat misschien tot het meest toegankelijke werk van de band behoort.

Hoewel Anathema bekend staat om zijn vernieuwingsdrang, getuigt het van moed en daadkracht om het bandgeluid op deze manier te muteren. In kringen waarin frequent aan zware metaalbewerking wordt gedaan, zal er mogelijk over een commerciële uitverkoop gezeurd worden, maar ik vind dat te kort door de bocht. De muziek is simpelweg te avontuurlijk en te afwisselend om met dergelijke krachttermen te komen. Neen, “We’re Here Because We’re Here” vraagt mogelijk wat meer geduld en luisterbeurten van de liefhebber, maar de nieuwe zelfbewustheid van de band spreekt mij enorm aan.

Het album heeft alleszins enige tijd nodig om te bezinken, maar het is voor mij al duidelijk dat de band weer een aantrekkelijk hoofdstuk aan zijn indrukwekkende oeuvre heeft toegevoegd. “We’re Here Because We’re Here” is het resultaat van een twintig jaar durende ontdekkingsreis langs hoge pieken en diepe dalen. Anathema klinkt nu muzikaal en tekstueel zelfverzekerder en overtuigender dan ooit en weet dan ook mijn hooggespannen verwachtingen beslist waar te maken. Dit is volgens mij echter niet of nauwelijks te danken aan Steven Wilson”¦

Frans Schmidt.

Cd:
Koop bij bol.com

2 LP:
Koop bij bol.com

Progwereld | Recensies