PRIJSVRAAG: Win kaarten voor het MOMfest 2018, met o.a. Vuur, InFloyd en 5150. Klik hier voor de prijsvraag.

Emerson Lake & Palmer – Brain Salad Surgery

Emerson, Lake & Palmer - Brain Salad Surgery

Op de hoes is een schedel ingeklemd in een industriële constructie. In een ronde uitsparing is een deel van het gezicht te zien dat bij de schedel hoorde.  De hoes is open te klappen, waarna het volledige gezicht te zien is. Deze hoes is een klassieker van de hand van H.R. Giger en vormt de verpakking van de vierde lp van Emerson, Lake & Palmer, “Brain Salad Surgery”, de eerste uitgave op het eigen label Manticore. Het verhaal gaat dat deze aparte titel afkomstig is uit een stukje tekst uit de hit van Dr. John Right Place, Wrong Time: “Just need a little brain salad surgery”¦”. Dit verving de werktitel “Whip Some Skull On Yer”. Beide titels duiden op een seksuele handeling, waar ik hier verder niet op ik ga.  Op de ronde schijf die uit deze hoes komt is gelukkig ook veel interessants te ontdekken.

Het trio kreeg hulp van Peter Sinfield, die net als Greg Lake een ex-lid van King Crimson was. Hij had een groot aandeel in de teksten. Jerusalem is een bewerking van de hymne van Hupert Parry. Keith Emerson liet hierop voor de eerste keer het prototype van de eerste polyphonische synthesiser, de Moog Apollo, horen. Het pregnante toetsenspel van de meester schalt direct uit de boxen, maar meteen is duidelijk dat hier een hechte band aan het werk is. Interessant is ook Toccata. Emerson bewerkte hiervoor  het vierde deel van het eerste pianoconcert van de Argentijnse componist Alberto Ginastera en trekt stevig van leer met vervreemdende geluidseffecten. Carl Palmer mag in een solo ook even lekker tekeer gaan. Stil”¦You Turn Me On is zo’n typische ELP ballad. De warme stem en gitaar van Greg Lake zijn leidend, maar er is ook subtiel spel van Emerson te horen. Dit is een erg aangenaam rustpuntje in het toetsengeweld. Benny The Bouncer is een niemendalletje, wat honky tonk klanken maken de luisteraar warm voor de apotheose.

Magnus opus van de lp, en een van de spraakmakendste werken uit het hele oeuvre van  ELP, is het ongeveer dertig minuten lange Karn Evil 9. Dit paste niet op één lp-kant, dus werd kant 1 met het eerste stuk  afgesloten. De rest van het uit drie impressies bestaande werkstuk beslaat heel kant twee.  In het tweede deel van de 1st impression zingt Greg Lake de historische  zin: “Welcome back, my friends, to the show that never ends.” Hij zingt vol emotie en met overgave en laat een behoorlijke elektrische gitaarsolo horen, een bijzonderheid in het werk van deze band. Het is een en al spektakel, waarbij Keith Emerson alle remmen losgooit.  Hij soleert onnavolgbaar op Hammond en Moog, maar laat ook afwisselende, soms ook ingetogen, pianostukken horen. Dit is het enige ELP nummer waaraan hij ook een vocale bijdrage levert.

Met het in 1972 uitgebrachte Trilogy, vestigden ELP hun naam als topband definitief. Ook op “Brain Salad Surgery” horen we deze Britten op hun best. Het gaat er soms stevig aan toe en Emerson lijkt de grenzen op te zoeken met wat hij aan geluiden en effecten uit zijn toetsen kan halen. Met een korte ballad en een extreem lange epic als hoogtepunten, behoort dit tot het beste van hun oeuvre. Het niveau van “Brain Salad Surgery” zouden ze later echter niet meer halen.

Fred Nieuwesteeg

2016 heruitgave:

Ook van “Brain Salad Surgery”, het monumentale vierde studioalbum van ELP, verscheen dit jaar een heruitgave bij BMG. Wie de expanded edition van Sony uit 2014 (inclusief dvd met hi-res stereo mixes) liet liggen, valt zeker geen buil aan deze nieuwe editie.

Beide audio cd’s zijn inhoudelijk exact hetzelfde. Van het originele album wordt evenals in 2014 de remaster van Andy Pearce en Matt Wortham gebruikt, terwijl de alternatieve versies van de diverse tracks op de tweede cd door Jakko Jakszyk in 2014 onder handen zijn genomen.

De dvd mag dan ontbreken, het boekje daarentegen bevat een nieuw verhaal van journalist Chris Welch over de plaat, gelardeerd met herinneringen van Carl Palmer en inmiddels wijlen Greg Lake. De nieuwe heruitgave is opgedragen aan Keith Emerson. Voeg daar zelf even Lake aan toe; op “Brain Salad Surgery” wordt zijn rol nogal eens onderschat.

Deze nieuwe versie biedt niets nieuws onder de zon, maar is van begin tot eind relevant. De aanleiding was de dood van Keith Emerson, maar nu ook Greg Lake is overleden staat het ELP-werk opnieuw in de belangstelling. Dat de albums van het trio op dergelijk goed gedocumenteerde wijze nu verkrijgbaar zijn, doet alle recht aan de belangrijke rol die ze spelen binnen de ontwikkeling van de progressieve rock in de zeventiger jaren.

Wouter Bessels

Koop bij bol.com

Progwereld | Recensies