Steun ons voor een nieuwe website.
Klik hier voor onze crowd funding actie

Porcupine Tree – The Sky Moves Sideways

Porcupine Tree - The Sky Moves Sideways

In het midden van de jaren ‘90 was mijn interesse in progressieve rock tot een absoluut minimum geslonken. Britpop bandjes als Pulp, Radiohead, Suede en The Verve behoorden tot mijn muzikale uitlaatklep. Uiteraard luisterde ik nog wel naar mijn muzikale helden van welleer, maar nieuwe namen ontdekken was er niet meer bij. Tijdens het lezen van een boek over de Britse Rock van de laatste 30 jaar, viel mijn oog op een band met een wel heel vreemde naam, maar nog meer op de referentie naar de muziek van Pink Floyd (een van mijn oude helden). Of het zo moest zijn weet ik niet, maar nog geen 24 uur later sta ik bij een cd winkel in Utrecht de bak met nieuw binnengekomen albums uit te pluizen en valt mijn oog op een cd van de band met die rare naam: Porcupine Tree. De cd in kwestie is: “The Sky Moves Sideways”. Ik heb de plaat met open mond in de winkel beluisterd en was gelijk verkocht. Dit is zoals muziek hoort te klinken; kippenvel van top tot teen en een licht gevoel van geluk maakte zich van mij meester. Mijn geluk kon blijkbaar die dag niet op, want ook twee voorgaande cd’s bleken op voorraad. Ik kon nog maar aan een ding denken en dat was zo snel mogelijk naar huis om mijn nieuwe aanwinsten te beluisteren.

De geschiedenis van “The Sky Moves Sideways” is al even uitbundig als het album zelf. De eerste cd release kwam uit in het voorjaar van 1995 op het Delerium label. Deze versie staat bekent als de ”˜picture disc’ uitvoering (de foto van de hoes is tevens het label van de cd). Later dat jaar verschijnt al de tweede release, dit maal op C&S Records. Deze Amerikaanse versie verschilt op veel punten met de Delerium versie. Muzikaal gezien bevat deze versie een aangepaste tracklist: Stars Die in plaats van Prepare Yourself en een ingekorte versie van Moonloop. Ongeveer twee jaar later, in 1997, verschijnt dan al de eerste remaster op Delerium. Op het verbeterde geluid na zijn er geen muzikale verschillen met de eerste Delerium release. In 2003 verschijnt de tweede remaster, ook op Delerium. Dit maal zijn de muzikale verschillen vele: zo is het album opgerekt tot een dubbelaar en zijn de elektronische drums op Dislocated Day en The Moon Touches Your Shoulder vervangen door echte van Gavin Harrison. Verder komen we op de tweede cd een alternatieve uitvoering tegen van “The Sky Moves Sideways” van maar liefst 34 minuten! Ook komen we voor het eerst op een Delerium release Stars Die tegen. Tot slot twee uitvoeringen van Moonloop, waarmee dit nummer verdwenen is van de oorspronkelijke tracklist. De derde en laatste remaster tot nu toe, komt uit 2004 en is van Snapper Music. Deze versie wijkt muzikaal in niets af van de voorgaande Delerium versie. Naast deze vier versies op cd is het album ook nog met verschillende tracklistings op cassette en vinyl verschenen, waarmee het totaal komt op tien verschillende versies.

Het album opent, naar mijn bescheiden mening, met een van de mooiste nummers ooit gemaakt: The Sky Moves Sideways (Fase 1). Het nummer is te vergelijken met een (lange) rit in een achtbaan. Het nummer begint relaxt met een aantal opwarmrondes en brengt je langzaam in hogere sferen. Als na ongeveer vijf minuten de stem van Steven Wilson voor het eerst voorbij komt ben ik al ”˜lost in the skyline…’. De muziek klinkt op en top Pink Floyd totdat de rit zich gaat versnellen en ons enkele loopings en duikvluchten te wachten staan. Het tempo en de beat doen erg discoachtig aan en ik moet bekennen dat dit de eerste keer nogal schrikken was, maar dit schrikken wordt beloond naar mate de climax van dit nummer nadert: wat een dynamiek en power, dit is de beste achtbaanrit van je leven. Als een soort big bang ontploft het nummer zonder gelukkig uit de bocht te vliegen. In een relaxte glijvlucht komen we aan op de plek vanwaar we zijn vertrokken.

Dislocated Day is een up-tempo nummer dat een beetje geïmproviseerd aandoet. De drums en bas aan het begin van dit nummer waren oorspronkelijk afkomstig van een Miles Davis nummer: Aida (a.k.a. Fast Track), maar zijn vanwege rechtelijke problemen vervangen door die van Gavin Harrison. The Moon Touches Your Shoulder is een zeer gevoelig en rustig nummer, waarbij het licht in de huiskamer automatisch gedimd wordt. De tekst voelt aan als een gedicht en is in harmonie met de muziek. Met nog geen twee minuten op de klok is Prepare Yourself het kortste nummer op deze plaat. Dit instrumentale nummer was op de oorspronkelijke release de opmaat naar Moonloop, maar doordat dit laatste nummer naar de tweede cd is verplaatst komen we nu uit bij The Sky Moves Sideway (Fase 2). Dit nummer begint op ongeveer dezelfde manier als The Sky Moves Sideway (Fase 1), maar ditmaal vervolgt de track met nog meer power en snelheid haar rit door de achtbaan. Door de meer prominent aanwezige sound- en tape effecten doet dit nummer meer psychedelisch aan.

De tweede cd begint, zoals al eerder genoemd, met een alternatieve uitvoering van de titeltrack. Allereerst zijn de beide fases aaneengesloten en wijkt men tekstueel een iets af van de eerdere uitvoeringen. Muzikaal zijn het maar kleine details die deze versie laten verschillen met de oorspronkelijke. De cd vervolgt met Stars Die, een lief nummertje, dat zorgt dat je even op adem kan komen. Tot slot treffen we twee verschillende versies van Moonloop aan, althans zo lijkt het: want deze versie van Moonloop staat oorspronkelijke op de cd single uit 1995, met dit verschil dat het nummer nu in twee tracks is onderverdeeld.

Het zal je niet ontgaan zijn dat ik The Sky Moves Sideway een fantastisch album vind. Sinds enkele jaren is het een kleine traditie om deze als eerste schijf in het nieuwe jaar te draaien. Het sprookjesachtige schouwspel van exploderend vuurwerk en gillende keukenmeiden past geheel in de lijn van de muziek. Wanneer je nog niet zo thuis bent in het oudere werk van Porcupine Tree is dit een geweldige cd om mee te beginnen. Maar ook liefhebbers van eerder genoemde Britpop bands zullen niet bedrogen uitkomen. Kortom: verplichte aanschaf!

Ewout Boonen

2CD:
Koop bij bol.com

2LP:
Koop bij bol.com

Progwereld | Recensies