Dream TheaterAlbum

“Poeh, ALWEER een livealbum van Dream Theater?,” hoor ik u denken. Yep, en als ik goed geteld heb, is het het tiende. Da’s meer dan menig band produceert aan studioalbums. Sterker nog: het is bijna meer dan Dream Theater zelf heeft geproduceerd aan studioalbums. (Ik overwoog een prijsvraag uit te schrijven over het progrecord livealbums, maar toen dacht ik aan Marillion en wist ik dat dat een zinloze exercitie zou zijn).

Daar komt bovenop dat dit geen registratie is van de tour voor het nieuwe album “Parasomnia” (livealbum nummer elf verschijnt ongetwijfeld ergens in 2026), maar een viering van het veertigjarig bestaan van de band, op Franse bodem. Vandaar ‘Quarantième’ en ‘Live à Paris’, mocht u daar vragen bij gesteld hebben. Het betekent dat “Parasomnia” enkel vertegenwoordigd wordt door single Night Terror, en de rest van de set een ietwat onevenwichtige dwarsdoorsnede van de verdere discografie biedt. Daarin hebben bandklassiekers als “Images And Words” en “Scenes From A Memory” nog maar eens een groot aandeel. Spannend hoor.

U merkt: ik begon niet bepaald stuiterend van opwinding aan mijn eerste kijk- en luisterbeurt. Maar potverdorie, ik zat er meteen vanaf de eerste minuut lekker in. En toen Act 1 afgelopen was (de mannen nemen halverwege een welverdiende pauze), wilde ik meteen door naar Act 2. En toen Act 2 afgelopen was, ben ik vrolijk nog eens van voor af aan begonnen. Ik heb me geen minuut verveeld, maar kon mijn vinger er niet direct op leggen waarom deze liveregistratie onverwacht goed uitpakt.

De belegen setlist zit in elk geval minder in de weg dan ik vooraf gedacht had. Je kunt het nooit goed doen bij zo’n carrière-overzicht, en een ‘usual suspect’ minder hier en daar had prima gekund. De Mike Mangini-albums komen er met enkel Barstool Warrior en This Is The Life bekaaid van af, al is dat niet geheel onverwacht na de terugkeer van Mike Portnoy. Vernieuwingsdrang is daarmee ver te zoeken, al is het interessant om een vroege versie te horen van meezwaaimoment Hollow Years, met licht gewijzigde tekst en uitgesmeerd instrumentaal intro door Rudess en Petrucci.

De bekende klassiekers werken hier voor mij vooral als verhalen van je maten in de kroeg: je hebt ze al honderd keer gehoord, maar het blijft genieten. Het helpt vast dat ik die vrienden al een tijdje niet meer gezien had. Wie de livealbums van Dream Theater beter heeft bijgehouden en dezelfde kroegverhalen recent nog herhaaldelijk gehoord heeft, is wellicht minder mild over de 76^e uitvoering van Pull Me Under, Metropolis Part 1, en The Spirit Carries On.

De beelden op de Blu-ray-versie dragen zeker bij aan de feestvreugde. De cameravoering is lekker rustig en de regisseur weet wanneer elk bandlid aandacht verdient. Het blijft een genot om stille kracht John Myung te zien plukken aan een bas met circa 32 snaren. Toetsentovenaar Jordan Rudess wervelt in zijn Willie Wortel-laboratorium tussen Continuum, laptop en toetsen. Zijn kantelbare keyboard met gebogen videoscherm is een kermisattractie die je moet zien om te snappen. Ook de klassieke ouverture door Joseph Stevenson met (AI-gegenereerde?) beelden aan het begin van de tweede set is een lust voor oog en oor. Meteen een mooie test voor je status als ‘echte fan’: hoeveel fragmenten van Dream Theater-tracks weet je te herkennen in het orkestrale geweld?

Nog een meevaller: de prestatie van James Labrie, de meest verguisde zanger van de hele progmetalscene. Maar mijn collega’s gaven in recente recensies al aan positief verrast te zijn door zijn prestatie, en ik sluit me daar op basis van dit album bij aan. De onmenselijk hoge uithalen in het oudere werk zijn onveranderd problematisch, maar hij ontwijkt ze vaak elegant met alternatieve zanglijnen. Er gebeuren vocaal nog steeds wel gekke dingen, hoor. Labrie heeft zich een overlevingsmechanisme aangeleerd, waarbij de zang een soms onverstaanbare aaneenschakeling van klinkers lijkt. Daarnaast zit er een gekke vervorming op zijn stem die vooral bij de aankondigingen tussen de nummers opvalt.

Maar hij brengt het er (allicht geholpen door de pauze tussen de sets en eindeloos instrumentaaltje Stream Of Consciousness) bewonderenswaardig van af tot en met de toegift. Zoiets is in de social media-krochten tegenwoordig natuurlijk direct aanleiding voor beschuldigingen van autotune en tooncorrectie. In dat opzicht doen de ongewoon zuivere achtergrondzang en harmonieën van Portnoy en Petrucci ietwat verdacht aan, maar goed: het klinkt nergens onnatuurlijk en zit de livebeleving dus niet in de weg. Dream Theater zou niet de eerste en zeker niet de laatste band zijn die ruwe opnamen wat oppoetst, en er zijn wel belangrijkere zaken in de wereld om je druk over te maken, nietwaar?

Is mijn onverwachte enthousiasme over deze plaat dan toch vooral toe te schrijven aan de terugkeer van Mike Portnoy? Dat zou wel heel simplistisch zijn, maar het valt niet te ontkennen dat alles en iedereen een positieve schop onder de kont lijkt te krijgen wanneer de drummer-slash-druktemaker in de buurt is. De band heeft duidelijk plezier op het podium en de mannen maken veel onderling contact. Kijk en luister maar eens naar het instrumentale outro van Hollow Years, waarbij Rudess, Portnoy en Petrucci elkaar opzoeken. Of naar Rudess die tijdens de intro van As I Am met een infantiele grijns op zijn bakkes op Portnoy’s bekkens staat de rammen. Het is geen toeval dat de drummer bij veel van deze momenten in het midden en middelpunt staat.

Daar gaat het bij livealbums uiteindelijk toch om: maakt de band er iets bijzonders van op het podium, en voegt de registratie dus iets toe aan de studioalbums? Juist op dat vlak weet Dream Theater probleemloos te overtuigen. Wat je ook vindt van de recentere albums, de mannen zetten hier een dijk van een liveshow neer. Dat heb ik bij een aantal prog(metal)bands met wortels in de jaren negentig in de afgelopen periode toch anders gezien. Daarmee is “Quarantième: Live à Paris” een verrassend sterk document van een band waar op het podium nog nul sleet op zit. Op naar de ‘quatre-vingtième’!