Maak 2x kans op twee vrijkaarten voor het optreden van Cirrha Niva op 1 september in Willem Twee te 's Hertogenbosch.
Klik hier voor deelname.

Rush – A Farewell To Kings (40th Anniversary)

Rush - A Farewell To Kings Rush - A Farewell To Kings (Fortieth Anniversary)

Het is september 1977 wanneer Rush zijn vijfde studioplaat op de markt brengt. “A Farewell To Kings” markeert het begin van een nieuwe, tweede fase in het bestaan van het trio. Deze periode kenmerkt zich door een wat meer fijnzinnige benadering van het stereotiepe hardrockgeluid, dat het drietal op zijn eerdere albums laat horen. Terwijl het triumviraat op deze platen nog duidelijk aan het zoeken is naar een definitieve muzikale identiteit, zet Rush met “A Farewell To Kings” de laatste stap in de ontwikkeling tot een authentieke progressieve (hard)rockband. Voor mij persoonlijk is deze plaat dan ook om die reden het eerste album van de band waarop alles op zijn plaats valt: een prachtige hoes met symboliek, de fantastische teksten met diepgang en tenslotte, de voortreffelijk gearrangeerde composities.

De hoes van “A Farewell To Kings” is ontworpen door Hugh Syme, die hiermee zijn faam als één van de meest originele en veelzijdige hoezenontwerper andermaal eer aandoet. De albumhoes laat een levensloze poppenkoning zien die op zijn troon zit bij de overblijfselen van zijn ooit machtige, maar nu verwoeste burcht, terwijl in de achtergrond een schoorsteen en een appartementencomplex te zien zijn. De achterliggende gedachte wordt in het titelnummer verder uitgediept.

Van de zes composities op het album vormen de eerste vijf een conceptueel stuk over een tijdperk uit een ver, feodaal verleden. Het merendeel van deze teksten is geschreven door Neil Peart, die zijn inspiratie overal vandaan haalt. Het Libertariaanse gedachtegoed van de in Rusland geboren Amerikaanse schrijfster Ayn Rand (1905-1982) vertegenwoordigt echter veruit de meest belangrijke invloed op de schrijfstijl van de drummer. Zijn fascinatie voor deze ideeën komt het duidelijkst naar voren in het epische titelnummer van “2112″, dat grotendeels gebaseerd is op Rands novelle “Anthem”.

De plaat start met A Farewell To Kings, waarbij het geluid van de klassieke gitaar de luisteraar als het ware terugneemt naar de dagen van ridders, kastelen en koningen. Zoals de hoes al aangeeft, heeft de samenleving de onrechtmatige denkbeelden van het middeleeuwse, feodale systeem voor een nieuw systeem ingewisseld. Dit bestel, waarin de gewone man nauwelijks enige rechten heeft, is ingeruild voor een nieuw bestel. In dit nieuwe stelsel wordt diezelfde gewone man ondanks een bedrieglijk gevoel van vrijheid (getuige de marionettenstokjes op de achterkant van de hoes) nog steeds gecontroleerd door anderen.

Xanadu is zonder enige twijfel één van de grote klassiekers uit het enorme repertoire van Rush. De teksten zijn geïnspireerd op een gedicht van Samuel Taylor Coleridge, “Kubla Khan”, uit 1816. De band opent hier al zijn progregisters, waarbij de teksten op het eerste gezicht handelen over een wild avontuur waar ene Indiana Jones zich niet voor zou schamen. Op een dieper niveau waarschuwen de heren ons echter dat we voorzichtiger moeten zijn met onze keuzes en wensen en dat we niet in zelf gegraven valkuilen moeten trappen.

Closer To The Heart is zonder enige aarzeling één van de meest populaire nummers en misschien wel de grootste hit van de band. De strekking stamt uit 1977 maar is nog immer actueel. Iedereen heeft recht op zijn eigen plaats in de samenleving, waarbij het dus niet uit maakt wie of wat je bent en waar je vandaan komt. Het gevoel van hoop dat in deze teksten tot uiting komt, is terug te horen in de muziek zelf.

In Cinderella Man komen de verwijzingen naar Ayn Rand’s levensbeschouwingen weer bovendrijven. Het nummer behandelt het verhaal van een idealistische jongeman. Zijn dromen en denkbeelden worden echter door de rest van de samenleving bespottelijk gemaakt, omdat hij zijn eigen moraliteit heeft. De tekst is van de hand van Geddy Lee. Wat hij hiermee bedoelt is dat we ons altijd moeten laten leiden door onze eigen dromen en verlangens en niet die van iemand anders.

Madrigal is een eenvoudig maar donker nummer over de kracht van de liefde, die sterk genoeg moet zijn om de negatieve aspecten van het dagelijkse leven te overwinnen. Het klinkt haast als een zeer romantische ballad met een duidelijk gevoel voor melancholiek.

Terwijl de eerste vijf composities zich in een ver verleden afspelen, gaat Rush met Cygnus X-1 terug naar de toekomst (…). Het eerste boek van dit boeiende tweeluik, getiteld “The Voyage”, is een sciencefictionachtig stuk over het ruimtevaartuig “The Rocinante” dat richting het zwarte gat van Cygnus X-1 vliegt. Gevoed door geruchten dat dit een doorgang naar een andere dimensie is, besluit haar heldhaftige bemanning het beruchte zwarte gat te gaan verkennen. Vlakbij het gat wordt het schip echter opgeslokt om vervolgens uit ons deel van het Melkwegstelsel te verdwijnen…

Na het onverwacht grote succes van “2112” is het zeker niet verwonderlijk dat Geddy Lee, Alex Lifeson en Neil Peart op “A Farewell To Kings” muzikaal enigszins voortborduren op de koers van die plaat. Zonder daarbij zijn passie voor klassieke hardrock te verloochenen, verwijdert de band zich hierbij steeds meer van deze muziekstijl. De muziek klinkt weliswaar nog steeds stevig, maar op een veel subtielere manier dan op de eerste vier platen van het drietal.

“A Farewell To Kings” is tevens het eerste album van de band, waarop het geluid voor een deel wordt ingekleurd door gebruik te maken van de nieuwste synthesizers, zoals de onvolprezen Mini-Moog. Juist door veel meer afwisseling dan ooit in het gebruikte instrumentarium te leggen, krijgen de composities hierdoor beduidend meer diepgang en inhoud. Op het album combineert Rush de kracht en energie van hardrock met het gevoel van finesse en thematiek van progressieve rock. Op “A Farewell To Kings” giet het trio het hardrock / folk mengsel van Led Zeppelin, de krachtige hardrock van Black Sabbath, de progressieve rockklanken van Yes of Genesis en het middeleeuwse gevoel van echte barokmuziek in een buitengewoon aantrekkelijke vorm.

“A Farewell To Kings” maakt deel uit van wat veel progrockliefhebbers bestempelen als de ”˜gouden periode’ van Rush. Het is een degelijk, uiterst genietbaar album, dat wat mij betreft tot het beste behoort wat het drietal te bieden heeft. Het trio combineert immers op een bijna volmaakte manier de belangrijkste elementen uit de klassieke progressieve rock met die van de hardrock. Bovendien heeft het duidelijk van zijn fouten op de voorgaande platen geleerd, waardoor het samen met opvolger “Hemispheres” een meer dan voortreffelijke tweeluik vormt. Dit is Rush op zijn absolute hoogtepunt!

To be continued…

Frans Schmidt

Koop bij bol.com

Veertig jaar na het verschijnen van het oorspronkelijke album brengt de band een speciale editie – in meerdere vormen – van dit ondertussen legendarische album uit. “A Farewell To Kings – 40th Anniversary” is verkrijgbaar in een Super Deluxe Editie, 3-CD Deluxe editie, 4-LP Deluxe editie en de Deluxe Digital Editie. Ik ga hier de verschillen niet uitleggen, maar het zijn allemaal fraaie uitvoeringen.

Alle versies bevatten de ‘Abbey Road Mastering Studio’s 2015 remastered editie’ – het volledige originele album remastered in 2015 door Sean Magee. Deze versie is in 2015 geremastered voor vinyl in de Abbey Road Studios en nu dus voor het eerst ook op CD verkrijgbaar.

Verder omvat elke versie ook een compleet Rush concert opgenomen op 20 februari 1978 in Hammersmith Odeon te London. Het concert is gemixed door Terry Brown – de oorspronkelijke producer van het album op basis van de originele multi-track live tapes. Om het album “A Farewell To Kings” te promoten ging Rush op een uitgebreide wereldtour, startend – twee weken voor de release van het album – op 17 augustus 1977 in Davenport, Iowa en eindigend op 8 april 1978 in Halifax, Nova Scotia met een hoogtepunt tijdens de London Hammersmith Odeon concerten op 19 en 20 februari 1978. Delen van dit concert zijn eerder op cd verschenen op hun “Different Stages” album uit 1998. Omdat deze tour het album moest promoten wordt bijna het gehele album – met uitzondering van het korte Madrigal gespeeld. Zeer speciaal is ook de uitvoering van het op dat moment immens populaire 2112.

Naast eigen werk bevat deze 40th anniversary editie ook cover versies van Rush nummers door Dream Theater, Big Wreck, The Trews en Alain Johannes en tenslotte een instrumentale studio-opname uit de oorspronkelijk “A Farewell To Kings” recording sessie, getiteld Cygnus X-2 Eh. Dream Theater heeft door de jaren heen meerdere bands en ook meerdere nummers van Rush gecovered. Dream Theater tracht daarbij zoveel mogelijk het origineel te benaderen en dat is mijn inziens jammer. Als je een cover doet, zou een band er toch een eigen stempel op moeten drukken. Ook het nummer Xanadu dat speciaal voor dit album is opgenomen is hiervan een voorbeeld.

Genoeg dus voor de gemiddelde liefhebber om eindelijk het inmiddels grijs gedraaide album te vervangen. Maar voor de echte fan is er ook nog de Blu-ray – onder andere verkrijgbaar in de zeer speciale Super Deluxe editie – met een 5.1 surround mix van het album door niemand minder dan Steven Wilson, samen met drie originele 1977 promo video’s.

Naast bovengenoemde muziek heeft Rob Bowman een uitgebreide biografie (12.000 woorden liner-notes) geschreven over Rush, het ontstaan en het succes van het album “A Farewell To Kings”. Vergezeld door prachtige illustraties van Hugh Syme vormt elke editie een welkome aanvulling op ieders collectie.

Mario van Os

3 Cd:
Koop bij bol.com

Super Deluxe Edition:
Koop bij bol.com

Progwereld | Recensies