Op het progjaar 2025 plak ik het etiket ‘voor ieder oor wat wils’. Ik hoor een enkeling vragend opmerken: “maar dat is toch ieder progjaar”? Nou nee…. Dit jaar viel enerzijds op doordat gevestigde en erkende namen een nieuw album uitbrachten. The Flower Kings, IQ, Steven Wilson, Dream Theater (zelfs twee uitgaven), Glass Hammer, Rick Wakeman en ‘good old’ Ian Anderson met zijn Jethro Tull deden hun duit in de progzak. Anderzijds kwamen nieuwe en minder bekende groepen met een album dat menig redactielid verraste. Sterker nog, een aantal van deze albums prijken in enkele jaarlijsten. Ambient Den, Wilson Project, Cosmic Cathedral, Jakob Roberge, Paravane en Royal Sorrow zijn enkele voorbeelden. Maar ook oudgedienden en uit het zicht geraakte groepen lieten van zich horen, zoals echolyn, Cervello en Everon.
Net als voorgaand jaar was 2025 ook het jaar van de zogenaamde ‘anniversary uitgaven’. Tal van albums vierden de 50ste verjaardag. Daarnaast verschenen interessante box sets, zoals die van Solution, Ekseption en Rick Wakeman.
Dit progjaar vatten we net als altijd samen aan de hand van onderstaande jaarlijsten van onze redactieleden. Ieder redactielid heeft in één alinea zijn nummer 1, zijn hele lijst of dit progjaar in een aantal woorden samengevat. Alles bij elkaar levert dat de Progwereld jaarlijst op. Het is maar dat je het weet.
In ons 24e jaar deden we ook waar wij vooral goed in zijn; het schrijven van albumrecensies. Zoals altijd vind je een doorsnede van de ruim 300 albums die wij recenseerden in de jaarlijsten van de teamleden. Wat daarbij opvalt is dat deze lijsten bij elkaar ruim 60 verschillende groepen en artiesten opleveren.
Naast oorstrelende albums beluisteren bleven wij lezen. Zo lieten wij ons leeslampje schijnen op boeken over Steven Wilson, Derek Shulman (Gentle Giant), Bill Bruford en Progrock in de jaren 80.
Concertbezoek stond ook in 2025 hoog op onze prioriteitenlijst. Onze redacteuren bezochten 35 concerten, waaronder Antimatter, Simon Phillips Protocol, Supersister, RPWL, Moon Safari en de festivals Midsummer Prog en Progdreams. Maar we waren ook bij optredens van de traditioneel jaarlijks terugkerende groepen Mystery en IQ. We waren drie keer aanwezig bij een optreden van Steven Wilson en gingen daarbij zelfs over onze landsgrenzen. Naast Amsterdam zagen wij de populaire Brit in Londen en Düsseldorf. Verder keek Alex Driessen op het witte doek naar de films Pink Floyd At Pompeii en David Gilmour Live at Circus Maximus.
Ondanks de geringe populariteit van onze columns bleven wij daar stug mee doorgaan, alleen al voor ons eigen plezier. Zo kun je columns lezen over Tributebands, Comeback Elpee, Geluidsniveau bij concerten, Live Albums (zelfs twee) en hoe kan het ook anders AI. We interviewden dit jaar een keur aan artiesten. Ik doe een greep: Broers Klazinga, Fabulae Dramatis, The Aurora Project, Arjen Lucassen, Terra, Edo Spanninga, Smalltape en Roine Stolt. Je kunt alles in chronologische volgorde terugvinden via de pagina Specials.
Kijken wij met een schuin oog naar de verwachte albums en concerten in 2026, dan belooft ook dat een uitdagend jaar te worden. Niet onvermeld blijft het zilveren jubileum van deze website in 2026. Reden genoeg om je aan te melden voor onze nieuwsbrief, want wij gaan medio april flink uitpakken. Door je op de startpagina aan te melden voor onze nieuwsbrief mis je niets. Mis je toch iets? Wij staan open voor jullie tips en suggesties.
Namens het hele team wensen we je een mooi en progressief 2026!
Hans Ravensbergen,
Hoofdredacteur
We hebben alle lijstjes van de redactieleden naast elkaar gelegd. De eerste van elke lijst kreeg 10 punten, de tweede 9 en zo verder. Dat leverde het volgende redactielijstje op.
| 1 | Steven Wilson | The Overview |
| 2 | Dream Theater | Parasomnia |
| 3 | Kauan | Wayhome |
| 4 | Andrew Latimer | War Stories |
| 5 | IQ | Dominion |
| 6 | Solstice | Clann |
| 8 | Lunatic Soul | The World Under Unsun |
| 7 | Wilson Project | Atto Primo |
| 9 | Moron Police | Pachinko |
| 10 | Smalltape | Tangram |
De individuele lijstjes zien er zo uit:
2025. De wereld staat overal in brand en de gekken en narcisten lijken overal de dienst uit te maken. Gelukkig vinden we dan toch steeds weer troost in de muziek. Muziek die protesteert tegen de huidige tijdgeest van individualisme en geweld (War Stories), of juist de liefde predikt (Love). Gelukkig is daar ook vrijwel elk jaar muziek die ons wijst op de betrekkelijkheid van het menselijke bestaan en onze plek in het universum (The Overview). Beter om dan jezelf onder de dompelen in een droomwereld, gewoon omdat het mooi is en afleidt van de echte wereld ons heen (Candles & Beginnings en Out of Step).
| 1 | AVKRVST | Waving at the Sky |
| 2 | DarWin | Distorted Mirror |
| 3 | Auri | III- Candles & Beginnings |
| 4 | Esthesis | Out of Step |
| 5 | Steven Wilson | The Overview |
| 6 | Jethro Tull | Curious Ruminant |
| 7 | Andrew Latimer | War Stories |
| 8 | Fatherson | Fatherson |
| 9 | IQ | Dominion |
| 10 | The Flower Kings | Love |
2025 was een redelijk progjaar wat mij betreft. Uiteindelijk wisten de ‘gouwe ouwe’ toppers hun reputatie weer eens te bevestigen. Ze lopen tegen de tachtig maar bewijzen nog steeds aan de top te staan als ze echt hun best doen. Zowel Andrew Latimer als Rick Wakeman verrasten ons met nieuw werk wat in beider geval sterk melancholiek van aard was. Ook Steven Wilson imponeerde, zij het dat het wat langer duurde voordat ik het doorhad. De jazzrock/fusion inbreng komt van Italiaans snarenwonder Matteo Mancuso met zijn debuutalbum, wat een talent! En zeker zo verrassend was het nieuwe album van ‘ons eigen’ Leap Day. En een tsunami aan live albums en prog/jazz, hulde!
| 1 | Andrew Latimer | War Stories |
| 2 | Rick Wakeman | Melancholia |
| 3 | Steven Wilson | The Overview |
| 4 | Matteo Mancuso | The Journey |
| 5 | Leap Day | When Gravity Wins |
| 6 | Jethro Tull | Curious Ruminant |
| 7 | Cosmic Cathedral | Deep Water |
| 8 | John Lees’ Barclay James Harvest | Relativity |
| 9 | Harrison/Johnston | Early Mercy |
| 10 | The Flower Kings | Love |
Wat een jaar! Tribe3, The Emerald Dawn, Remina, Psychonaut, Nosound, Deposed King, Cosmograf, Colin Masson, Bjørn Riis, AVKRVST, Anyone en oja The Flower Kings, om maar een paar te noemen, brachten prima albums uit maar hebben het zelfs niet eens gehaald in mijn top 10! De rangschikking is gebaseerd wat me het meeste raakt en ik heb twee jonge muzikanten met recht bovenaan gepositioneerd omdat zij symfonische rockmuziek niet alleen levend houden, maar ook veelbelovend zijn voor de toekomst.
| 1 | Agropelter | The Book Of Hours |
| 2 | Jakob Roberge | The Passing |
| 3 | Daal | Decoding the Emptiness |
| 4 | Royal Sorrow | Innerdeeps |
| 5 | Ambient Den | Ambient Den |
| 6 | Steven Wilson | The Overview |
| 7 | Dream Theater | Parasomnia |
| 8 | Andrew Latimer | War Stories |
| 9 | Kauan | Wayhome |
| 10 | Esthesis | Out of Step |
Dit was het jaar waarin ik echt weer enorm ben gaan genieten van progrock. Ik vind dat we in 2025 enorm verwend zijn met goede releases. Grote namen vielen mij toch wat tegen (IQ – compleet zielloos, Steven Wilson – té gestileerd), maar gelukkig waren er genoeg verrassingen. Ik was erg blij met de nieuwe Paravane en werd overrompeld door het album van The Sunday Goose dat er bijna nooit gekomen was. Maar de nieuwe Smalltape raakte mij het meest én werd het meest beluisterd. Op de valreep kwam mij het album van Wilson Project ter oren. Die zomaar nog eens verder kan groeien. De titel “debuut van 2025” winnen ze bij mij sowieso. Op naar ons jubileum jaar (25 jaar Progwereld!)
| 1 | Smalltape | Tangram |
| 2 | The Sunday Goose | Where My Heart Lies |
| 3 | Bioscope | Gentō |
| 4 | Ambient Den | Ambient Den |
| 5 | Paravane | Forever is a Long Time Ago |
| 6 | Wilson Project | Atto Primo |
| 7 | Steven Wilson | The Overview |
| 8 | Solstice | Clann |
| 9 | Pymlico | Core |
| 10 | Fatherson | Fatherson |
Best een goed Progjaar, al met al. Grootste verrassing vond ik Moron Police, waar ik voorheen nog nooit van gehoord had. Live vooral genoten van Magoria’s Hollingsworth Mansion, eindelijk te zien zoals het bedoeld was, als theatervoorstelling. En natuurlijk Steven Wilson in Amsterdam, toch wel het beste concert van het jaar.
| 1 | Steven Wilson | The Overview |
| 2 | Moron Police | Pachinko |
| 3 | The Far Cry | Once There Was |
| 4 | DarWin | Distorted Mirror |
| 5 | The Vintage Caravan | Portals |
| 6 | Chon | Grow |
| 7 | Jonathan Hultén | Falling Mirage |
| 8 | Marc Bogert | Atiquity Neon |
| 9 | The Sunday Goose | Where My Heart Lies |
| 10 | Paravane | Forever is A Long Time Ago |
Nadat ik begin dit jaar weer als recensent terugkwam bij het Progwereldteam had ik acuut weer belangstelling voor alles dat leeft in de scene. Nou dat heb ik geweten. Wat een enorm goed progjaar was 2025! Ik kan makkelijk nog 20 albums noemen.
| 1 | IQ | Dominion |
| 2 | Lunatic Soul | The World Under Unsun |
| 3 | Marc Bogert | Antiquity Neon |
| 4 | The Ceres Phenomenon | The Ceres Phenomenon |
| 5 | Magic Pie | Maestro |
| 6 | Smalltape | Tangram |
| 7 | Maybe Violet | In a Few Words |
| 8 | Esthesis | Out of Step |
| 9 | The Foundation | Relations |
| 10 | Auri | III- Candles & Beginnings |
Ik vond 2025 een redelijk progjaar met weinig echte uitschieters en was aangenaam verrast door het opnieuw hoge niveau van Solstice, wat de band ook live volledig waarmaakte. De nieuwe Moron Police moest even indalen maar bleek uiteindelijk ook weer een schitterende diamant aan het Scandinavische progfirmament. Daarnaast wil ik een dringend beroep doen op de Nederlandse poppodia om het Noorse Pymlico naar Nederland te halen. Dat wordt volgens mij een ware live sensatie. Over live sensatie gesproken: ik heb extreem genoten van de fenomenale meerstemmige zang in combinatie met de instrumentale intensiteit bij het concert van Moon Safari.
| 1 | Sølstice | Clann |
| 2 | Moron Police | Pachinko |
| 3 | Pymlico | Core |
| 4 | Marco Bernard | Moby Dick |
| 5 | The Flower Kings | Love |
| 6 | Dave Bainbridge | On the Edge (Of What Could Be) |
| 7 | IQ | Dominion |
| 8 | The Guildmaster | The Gathering of Souls |
| 9 | Karmakanic | Transmutation |
| 10 | Spock’s Beard | The Archaeoptimist |
Ik heb dit jaar weer veel te weinig muziek geluisterd. Hoe dan!? Volgend jaar ga ik het écht anders doen! 2025 was voor mij een jaar met de nodige goede platen, zonder echte uitschieters. Traditiegetrouw staat er weer heerlijke klassieke symfo in mijn lijst, de afsluiting van het Italiaanse project van Vincenzo Ricco over het oude Rome spande hierbij de kroon. Over Italianen gesproken, Wilson Project heeft me aangenaam verrast. Ik raakte nu toch echt in de ban van de klanken van Solstice. Twee gitaargrootheden deden van zich spreken door bijzonder werk uit te brengen. Het nieuwe album van IQ was een domper, gewoon doodsaai.
| 1 | The Rome Pro(G)ject | TRP VI …And Thus The End |
| 2 | Solstice | Clann |
| 3 | The Foundation | Relations |
| 4 | Wilson Project | Atto Primo |
| 5 | Andrew Latimer | War Stories |
| 6 | Karfagen | Omni |
| 7 | The Flower Kings | Love |
| 8 | Spock’s Beard | The Archaeoptimist |
| 9 | Magic Pie | Maestro |
| 10 | Bioscope | Gentō |
Meestal is het erg moeilijk om het album van het jaar te kiezen. Emoties en beleving veranderen gedurende het jaar en keuzes worden beïnvloed door stemming en gebeurtenissen. Dit jaar is er echter geen twijfel: Parasomnia is hét album van het jaar. Het beste wat Dream Theater ooit heeft gemaakt en wellicht het album van deze eeuw! Een album dat indruk maakt en momenteel bijna alle mogelijke awards binnenhaalt. Daarnaast heeft Dream Theater dit jaar het in 2024 opgenomen live album “Quarantième” uitgebracht (met jammer genoeg slechts één nieuw nummer). Verder was het album “Aspiral” van Epica een album waar ik naar uitkeek. Een album dat zeker niet teleurstelde. Lunatic Soul, Antimatter, Bjorn Riis, Arjen Lucassen en Amplifier blijven – ook dit jaar weer – goede albums afleveren. Steven Wilson is, na een aantal teleurstellende albums, weer terug in mijn jaarlijst. Met “The Overview” maakt hij gelukkig weer indruk. Gazpacho en Mark Bogert verraste mij met uitstekende albums. Natuurlijk veel meer mooie albums en ook deze keer zullen er weer opduiken die over het hoofd zijn gezien. Zo heb ik bijvoorbeeld het album van Psychonaut te laat kunnen luisteren.
| 1 | Dream Theater | Parasomnia |
| 2 | Epica | Aspiral |
| 3 | Lunatic Soul | The World Under Unsun |
| 4 | Antimatter | Parallel Matter |
| 5 | Bjorn Riis | Fimbulvinter |
| 6 | Arjen Anthony Lucassen | Songs No One Will Hear |
| 7 | Steven Wilson | The Overview |
| 8 | Amplifier | Gargantuan |
| 9 | Gazpacho | Magic 8-ball |
| 10 | Mark Bogert | Antiquity Neon |
Een jaar dat muzikaal traag op gang kwam, maar na de zomer een tussensprintje trok en uiteindelijk met een ruime voldoende eindigde. Een mix van vertrouwde kwaliteit (Coheed and Cambria, Everon, toch weer eens Dream Theater) en nieuwe ontdekkingen (Barrens, Royal Sorrow, Jakob Roberge en vooral IHLO), waarbij vooral die tweede categorie indruk maakte. Ik kan nog steeds intens gelukkig worden wanneer een (voor mij) onbekende band weet te verrassen, zeker nu dat steeds zeldzamer wordt. Maar 2025 was vooral het jaar dat ik me eindelijk weer vol overgave kon onderdompelen in de podiumcultuur en geweldige shows van onder andere Blood Incantation, Katatonia en TEMIC heb gezien. Advies voor 2026: schaf een paar professionele oordoppen aan en bezoek de poppodia. De bands hebben het nodig. En u misschien ook wel.
| 1 | IHLO | Legacy |
| 2 | Coheed and Cambria | Vaxis Act III – The Father of Make Believe |
| 3 | Rivers of Nihil | Rivers of Nihil |
| 4 | Kauan | Wayhome |
| 5 | Barrens | Corpse Lights |
| 6 | Dream Theater | Parasomnia |
| 7 | Jakob Roberge | The Passing |
| 8 | Royal Sorrow | Innerdeeps |
| 9 | AVKRVST | Waving at the Sky |
| 10 | Everon | Shells |
Niet eerder had ik zo’n moeite met de keuze van mijn album van het jaar. Dat geeft enerzijds aan dat de keuze ook in 2025 reuze was. Maar anderzijds dat er voor mij geen échte uitschieters waren. Lees deze deze lijst daarom voor mijn part als vijf nummers 1 (de nummers een tot en met vijf in mijn lijst) en vijf goede tweeden (de nummers zes tot en met tien). Uiteraard en zoals altijd is deze geordende opsomming een momentopname en voor dit artikel ‘in beton gegoten’. Neem van mij aan dat deze komende tijd vaak zal veranderen.
| 1 | Dream Theater | Parasomnia |
| 2 | Spock’s Beard | The Archaeoptimist |
| 3 | Sic Mundus | Universum |
| 4 | AVKRVST | Waving at the Sky |
| 5 | Glass Hammer | Rogue |
| 6 | Lunatic Soul | The World Under Unsun |
| 7 | The Flower Kings | Love |
| 8 | Karfagen | Omni |
| 9 | The Far Cry | Once There Was |
| 10 | Here On Earth | Zaswiat |
Wilson Project is voor mij de grote verrassing van 2025. Hun album Atto Primo heb ik vaak gedraaid (en nog) en met een groot genoegen zag ik deze Italianen optreden tijdens Northern Prog. Het was verder vooral lastig om een top 10 te maken omdat veel albums elkaar niet veel ontlopen. De cd’s van Everon, Ambient Den en Leap Day (om maar wat te noemen) hadden ook in de top 10 kunnen staan bijvoorbeeld. Ik heb in 2025 genoeg goede prog gehoord, maar mis wel een beetje albums die echt boven het maaiveld uitsteken.
| 1 | Wilson Project | Atto Primo |
| 2 | Kauan | Wayhome |
| 3 | IQ | Dominion |
| 4 | Dave Bainbridge | On the Edge (Of What Could Be) |
| 5 | Cosmic Cathedral | Deep Water |
| 6 | Gazpacho | Magic 8-ball |
| 7 | Andrew Latimer | War Stories |
| 8 | Moron Police | Pachinko |
| 9 | Spiine | Tetraptych |
| 10 | Tale Cue | Ecplise of the Midnight Sun |
2025 was een moeizaam muzikaal jaar wat mij betreft. Tot aan de helft had ik slechts een á twee albums die indruk maakten. En een daarvan is gelijk ook mijn nummer 1 geworden, Our Road To Dust van Edensong. Later kwam er nog een aantal bij die het jaar nog goed lieten aflopen, zoals Kauan en Amorphis met een lekkere catchy plaat. Nummer tien is een bijzondere plaat, waar ik na meerdere luisterbeurten pas bewondering voor kreeg, Final Coil met The World We Inherited.
| 1 | Edensong | Our Road to Dust |
| 2 | Kauan | Wayhome |
| 3 | Amorphis | Borderland |
| 4 | Philosophobia | A Constant Void |
| 5 | Smalltape | Tangram |
| 6 | Gazpacho | Magic 8-ball |
| 7 | The Great White Nothing | Passage I: Melancholia |
| 8 | Sun of the Dying | A Throne of Ashes |
| 9 | Psychonaut | World Maker |
| 10 | Final Coil | The World We Inherited |
Mijn eerste volledige kalenderjaar als hoofdredacteur was er een met uitdagingen. Gelukkig maar, het betekende nooit een saaie dag. Het aanbod van prog- en aanverwante albums verliep dit jaar, net als het klimaat: grillig en wisselvallig. Werd ons (digitale) bureel de eerste helft van het jaar overspoeld met albums, het tweede halfjaar leed aan een aanzienlijke droogte. Als het goed is, merkten onze lezers daar niets van, gelet op het gemiddeld aantal albumrecensies van zeven per week.
Ons team werd versterkt met Jurriaan Hage, een ervaren recensent die de nodige kennis van het wereldje meebracht. Verder bleek de in 2024 geïntroduceerde playlist op Spotify een groot succes. Daar gaan wij mee door, zie ook verderop in dit artikel. Een ander succes, al zeggen wij het zelf, is dat wij in het laatste kwartaal van 2024 de nieuwspagina nieuw leven hebben ingeblazen.
Ons bereikte het zeer droevige bericht van het overlijden van onze oud-medewerker Joost Boleij. Joost was jarenlang een loyaal en uitstekend recensent.
Zoals ieder jaar zijn de meningen binnen ons team verdeeld. De een vond 2024 een geweldig progjaar, de ander vond het jaar maar matig. Het viel mij persoonlijk vooral op dat oudgedienden van zich lieten horen. David Gilmour, Peter Gabriel, Steve Hackett en Jon Anderson brachten albums uit. Het kwartet is goed voor ruim 300 levensjaren.
Het progjaar 2024 vatten we traditiegetrouw samen aan de hand van onderstaande jaarlijsten van onze teamleden. Ieder teamlid heeft in één alinea zijn nummer 1, zijn hele lijst of dit progjaar samengevat.
Ook dit jaar bestond onze core business uit albumrecensies. Je vindt een doorsnede van de ruim 350 albums die wij recenseerden in de jaarlijsten van de teamleden. Naast albums lieten wij ons leeslampje schijnen op boeken over Steve Hackett, Mike Oldfield, Verborgen Parels en Progrock uit Noorwegen.
Stond concertbezoek in 2023 op een lager pitje, in 2024 trokken onze teamleden er vaak op uit en zelfs de landsgrenzen over. Alex Driessen stak zijn liefde voor Yes niet onder stoelen of banken en bezocht deze groep naast Arnhem ook in Antwerpen en Londen. We waren aanwezig bij een van de optredens van David Gilmour in The Royal Albert Hall in Londen. Fred Nieuwesteeg was aanwezig bij het laatste Night of the Prog Festival op de Loreley in Duitsland. Binnen ons land bezochten we onder meer optredens van Fish, Jadis, Big Big Train en Threshold. Online volgde Mario van Os vanuit Hongarije het optreden van Epica. Verder bezochten we het curieuze en particuliere museum RockArt in Hoek van Holland. Progwereld gaat nog steeds niets te ver.
Ondanks de mindere populariteit onder onze lezers, blijkt uit de statistieken, bleven we columns schrijven. Al was het alleen al voor ons eigen plezier. Dit keer onder andere over Spotify, het getal 50, Buisklokken en Influencers. We noteren twee specials. Onder regie van Jos Driessen publiceerden wij Focus Op Focus en geïnspireerd door de column 50 schreef Alex Driessen (een jaartje later) over “Tubular Bells” van Mike Oldfield.
In 2024 interviewden wij een scala aan artiesten. Ik doe een greep: Caligula’s Horse, Magoria, Gula, Nick D’Virgilio (Big Big Train), Ritual, RanestRane, de nieuwe Noorse groep Meer en niemand minder dan Jon Anderson legden wij vragen voor, of spraken we live dan wel online.
Net als in 2023 hebben onze recensenten hun twee favoriete tracks van afgelopen jaar geselecteerd. We hebben daarvan de playlist “Het Wereldse Jaar 2024” gemaakt, nu beschikbaar op Spotify. Het is een playlist met (volgens ons) het beste wat 2024 aan progressieve muziek te bieden had. Like de lijst en hij wordt automatisch aan je Spotify-bibliotheek toegevoegd. Veel luisterplezier gewenst!
Met in het Progvizier de verwachte albums en concerten in 2025, belooft ook dat een uitdagend jaar te worden. Zoals jullie van ons gewend zijn volgen we de ontwikkelingen in de progwereld op de voet en zullen daar verslag van doen. Mis je iets? Wij staan open voor jullie tips en suggesties.
Namens het hele team wensen we je een mooi en progressief 2025!
Hans Ravensbergen,
Hoofdredacteur
We hebben alle lijstjes van de redactieleden naast elkaar gelegd. De eerste van elke lijst kreeg 10 punten, de tweede 9 en zo verder. Dat leverde het volgende redactielijstje op.
| 1 | Barock Project | Time Voyager |
| 2 | Jon Anderson & The Band Geeks | TRUE |
| 3 | David Gilmour | Luck and Strange |
| 4 | Big Big Train | The Likes of Us |
| 5 | Opeth | Last Will And Testament |
| 6 | Circe Link & Christian Nesmith | Arcana |
| 8 | Steve Hackett | The Circus and the Nightwhale |
| 7 | Leprous | Melodies Of Atonement |
| 9 | Caligula’s Horse | Charcoal Grace |
| 10 | Broers + Klazinga | Second Thoughts |
De individuele lijstjes zien er zo uit:
Tot aan de recensie van het album van Circe Link & Christian Nesmith door Erik had ik nog geen flauw idee wat mijn nummer 1 zou worden. Ook nummer 2 tot en met 10 niet trouwens. Arcana is een van de beste albums die in jaren verschenen is. Totaal geen vernieuwende prog, maar ergens toch verfrissend. Opeth is een no-brainer, maar verscheen natuurlijk ook pas laat dit jaar. Vola op 3 blijft bovengemiddeld goed, maar het geluid begint wat sleets aan te doen. De rest is min of meer willekeurig, er was niet heel veel dat me dit jaar bijzonder boeide. Op naar 2025!
| 1 | Circe Link & Christian Nesmith | Arcana |
| 2 | Opeth | Last Will And Testament |
| 3 | Vola | Friend of a Phantom |
| 4 | Pure Reason Revolution | Coming Up To Consciousness |
| 5 | God Is An Astronaut | Embers |
| 6 | Leprous | Melodies Of Atonement |
| 7 | Caligula’s Horse | Charcoal Grace |
| 8 | Von Hertzen Brothers | In Murmuration |
| 9 | Jon Anderson & The Band Geeks | TRUE |
| 10 | Bent Knee | Twenty Pills Without Water |
2024 was geen echt slecht progjaar wat mij betreft. Het eerste deel van het jaar werd gedomineerd door de ‘jonkies’ Barock Project en HFMC maar uiteindelijk wisten de ‘oldies’ zich weer te profileren als ‘goodies’. Ze lopen tegen de tachtig maar bewijzen nog steeds aan de top te staan als ze echt hun best doen. Daar tussenin Big Big Train met een sterk album na een moeilijke periode voor de band.
| 1 | David Gilmour | Luck and Strange |
| 2 | Jon Anderson & The Band Geeks | TRUE |
| 3 | Big Big Train | The Likes of Us |
| 4 | Barock Project | Time Voyager |
| 5 | HFMC | Eternal Snapshots |
| 6 | Lee Abraham | Origin of the Storm |
| 7 | Jadis | More Questions Than Answers |
| 8 | Nick Magnus | A Strange Inheritance |
| 9 | Steve Hackett | The Circus and the Nightwhale |
| 10 | The Aristocrats | Duck |
In de breedte een prima prog jaar, met zelfs twee Nederlandse producties in mijn top 3! Waarvan Mangrove hun beste album tot nu toe heeft gemaakt en De Mannen Broeders voor mij met een heel bijzonder album kwam al zal dit voor menig lezer een te grote stap vergen om uit zijn prog comfort zone te stappen. Steve Hackett blijft onbetwist een grootheid die na decennia nog steeds prachtige progressieve muziek maakt met als beloning de nummer 1 positie.
| 1 | Steve Hackett | The Circus and the Nightwhale |
| 2 | Mangrove | Bridge to Fiction |
| 3 | De Mannen Broeders | Sober Maal |
| 4 | Colin Masson | Echoes of Albion |
| 5 | Colin Masson | The Visitor |
| 6 | Múr | Múr |
| 7 | Leprous | Melodies of Atonement |
| 8 | Weather Systems | Ocean Without A Shore |
| 9 | Monkey3 | Welcome to the machine |
| 10 | Gapminder | Elements |
Ik heb nog nooit zo weinig muziek geluisterd (en dus ook ontdekt) als in 2024. Dit is het jaar waarin ik vanuit het niets met een hartziekte werd geconfronteerd en zelfs een week op het randje op de intensite care lag. Na lang ploeteren met mijn energie en na een hartoperatie ben ik nu gelukkig weer helemaal gezond. In deze tijd greep ik meer terug naar oude bekenden. Weinig nieuwe platen grepen mij echt bij de strot. Wel raakte ik direct verslingerd aan de doorleefde muziek van David Gilmour en werd ik wederom blij verrast door een hecht MEER en het sterke drietal van My Arrival. Geen idee of 2024 een goed muziekjaar was, maar ik kijk reikhalzend uit naar het nieuwe jaar.
| 1 | David Gilmour | Luck And Strange |
| 2 | MEER | Wheels Within Wheels |
| 3 | My Arrival | Lost 3mbers |
| 4 | Broers + Klazinga | Second Thoughts |
| 5 | Kaipa | Sommargryningsljus |
| 6 | Vola | Friend Of A Phantom |
| 7 | Jadis | More Questions Than Awnsers |
| 8 | Leprous | Melodies Of Atonement |
| 9 | Anubis | The Unforgivable |
| 10 | Millenium | Hope Dies Last |
Tsja. In mijn lijst staan vrij veel platen die ik dit jaar zelf gerecenseerd heb, want daar heb ik een band mee opgebouwd. Vandaar ook het verbluffende album van Circe Link op de bovenste plaats. De grootste verrassing van het jaar vond ik True, waarop Jon Anderson Yes evenaart met verbijsterend gemak. Maar luister toch ook eens naar Rubber Tea, als je dat nog niet gedaan hebt. Beeldschone plaat! Ale met al een goed jaar voor prog. Meest overschatte album: Gilmour’s Luck And Strange. Snurk!
| 1 | Circe Link & Christian Nesmith | Arcana |
| 2 | Jon Anderson & The Band Geeks | TRUE |
| 3 | Ritual | Story Of Mr. Bogd Part 1 |
| 4 | The Pineapple Thief | It Leads To This |
| 5 | Rubber Tea | From A Fading World |
| 6 | Von Hertzen Brothers | In Murmurations |
| 7 | Beardfish | Songs For Beating Hearts |
| 8 | ManDoki Soulmates | A Memory Of Our Future |
| 9 | Gavin Harrison & Antoine Fafard | Perpetual Mutations |
| 10 | Vola | Friend Of A Phantom |
Veel goede platen dit jaar van veel van mijn favoriete bands. De top 5 was geen enkel probleem om samen te stellen, met als enige verrassing de experimentele maar ook heel melodieuze hiphop/rock/metal/funk/soul van JPEGMafia. Uiteindelijk wint Caligula’s Horse de strijd bovenin door de grotere emotionele impact (opvallend genoeg was het stevige Golem mijn meest gespeelde nummer afgelopen jaar volgens Spotify), en komt Opeth op nummer twee door de hoge consistentie. Melodies Of Atonement bevat eigenlijk alleen maar goede nummers, maar toch… de emotionele impact van een Pitfalls heeft het niet. De nummers 6 tot en met 10 kunnen in elke volgorde staan. Goede platen, maar alle een stuk minder gewaardeerd dan de bovenste 5.
| 1 | Caligula’s Horse | Charcoal Grace |
| 2 | Opeth | Last Will And Testament |
| 3 | Crippled Black Phoenix | The Wolf Changes Its Fur But Not Its Nature |
| 4 | Leprous | Melodies Of Atonement |
| 5 | JPEGMafia | I Lay Down My Life For You |
| 6 | Kristoffer Gildenlöw | Empty |
| 7 | Bent Knee | Twenty Pills Without Water |
| 8 | Rainbow Face | Enjoy This Ruin |
| 9 | Deep Limbic System | Katharsi |
| 10 | Dvne | Voidkind |
2024 was een mooi jaar voor progmuziek. Een jaar waarin de mastodonten van de dino acts, zoals ze eind zeventiger jaren van de vorige eeuw werden genoemd, het erg goed deden. Vandaar dat Anderson, Hackett en Gilmour ook in mijn lijstje staan. Ook de sterke comeback van Ritual was opmerkelijk, evenals de defintieve doorbraak van MEER. The Samurai Of Prog weten inmiddels elk jaar wel te scoren maar Time Voyager van het Italiaanse Barock Project overtrof alles dit jaar.
| 1 | Barock Project | Time Voyager |
| 2 | Jon Anderson & The Band Geeks | TRUE |
| 3 | The Samurai Of Prog | A Quiet Town |
| 4 | Big Big Train | The Likes Of Us |
| 5 | MEER | Wheels Within Wheels |
| 6 | HFMC | Eternal Snapshots |
| 7 | Steve Hackett | The Circus and the Nightwhale |
| 8 | David Gilmour | Luck and Strange |
| 9 | Magoria | Hollingsworth Mansion |
| 10 | Ritual | The Story of Mr. Bogd Part 1 |
Het was geen slecht progjaar, ook geen heel bijzonder. De nieuwe Gilmour vind ik vooral heel sfeervol. Andere veteraan Jon Anderson verraste me aangenaam. Met een paar andere erg goede platen werd het toch nog erg dringen in mijn top vijf. Totdat eigenlijk na de sluitingsdatum Broers + Klazinga nog langskwam met klassieke symfonische rock, met weelderig toetsenspel en buitengewoon smeuïg gitaarwerk, en ik was verkocht…
| 1 | Broers + Klazinga | Second Thoughts |
| 2 | David Gilmour | Luck and Strange |
| 3 | Jon Anderson and the Band Geeks | TRUE |
| 4 | Big Big Train | The Likes of Us |
| 5 | Barock Project | Time Voyager |
| 6 | Cyan | The Guardians |
| 7 | Anubis | The Unforgivable |
| 8 | Steve Hackett | The Circus and the Nightwhale |
| 9 | Lee Abraham | Origin of the Storm |
| 10 | Kaos Moon | The Goldfish |
Was 2023 – in mijn ogen – een minder jaar, 2024 is toch weer een goed prog jaar geworden. De ‘echte’ grote namen ontbraken nog steeds met nieuw werk, maar de live albums van o.a. Marillion, Ayreon en RPWL maakten dit meer dan goed. Ook mijn nummer 1 is een voortzetting van het voortreffelijke album “Weather Systems”. Nu maar hopen dat de gebroeders Cavanagh samen Anathema weer nieuw leven in blazen. Voor mij is de symfonische metal weer helemaal hot, een prachtig album van Nightwish, een soloalbum van Simone Simons en een mooi nummer van Xandria. Ook het live optreden van Epica scoort bij mij hoge ogen. Met nieuwe albums van Marillion, Dream Theater en Epica in het vooruitzicht, wordt 2025 wellicht een nog beter muzikaal jaar.
| 1 | Weather Systems | Ocean Without A Shore |
| 2 | Nightwish | Yesterwynde |
| 3 | Airbag | The Century Of The Self |
| 4 | God Is An Astronaut | Embers |
| 5 | Simone Simons | Vermillion |
| 6 | My Arrival | Lost 3mbers |
| 7 | Amarok | Hope |
| 8 | Pure Reason Revolution | Coming Up To Consciousness |
| 9 | Jordan Rudess | Permission To Fly |
| 10 | Armed Cloud | Nimbus |
In een jaar met veel degelijke, maar niet uitzonderlijke melodieuze progmetalalbums (Vanden Plas, Paralydium, Myrath, Rendezvous Point, Sunburst) werd ik het meest verrast aan de uiteinden van het ‘beukspectrum’. Aan de ene kant lichter werk van Kalandra, Kristoffer Gildenlow en Mile Marker Zero; aan de overzijde de furieuze progressieve death metal van Blood Incantation en Iotunn. Uiteindelijk vond Mile Marker Zero’s muzikale mix van Porcupine Tree met 80s/90s nineties rock (en een mooi nostalgisch concept) het vaakst zijn weg naar mijn CD-speler. Niet de meest progressieve, originele of uitdagende plaat van het jaar, wel de fijnste!
| 1 | Mile Marker Zero | Coming Of Age |
| 2 | Caligula’s Horse | Charcoal Grace |
| 3 | For All We Know | By Design Or By Disaster |
| 4 | Kristoffer Gildenlow | Empty |
| 5 | Iotunn | Kinship |
| 6 | Quantum | Down The Mountainside |
| 7 | Blood Incantation | Absolute Elsewhere |
| 8 | Opeth | The Last Will & Testament |
| 9 | Teramaze | Eli: A Wonderful Fall From Grace |
| 10 | Kalandra | A Frame Of Mind |
2024 was voor mij een modaal jaar zonder écht(e) hoogtepunt(en). Het viel mij op dat vooral oudgedienden van zich lieten horen. David Gilmour, Peter Gabriel, Steve Hackett en Jon Anderson brachten albums uit. O ja, ik vergeet bijna Neal Morse. Er waren nieuwe groepen, waarvan Parallels uit Zweden en het Duitse Vlyes er voor mij uitsprongen. Beiden met een line-up op leeftijd. Maar ook een oude nieuwe in de persoon van Merit Hemmingson (80 plus) viel mij op. En wat te denken van een andere tachtiger, veteraan Hans Lundin met Kaipa. Ik was aangenaam verrast met het derde album van Philhelmon, ook niet meer de jongste. Na vijftien jaar klopte ook de inmiddels 65-plusser Tomas Bodin aan de progdeur. Het zijn mijn lichtpuntjes, niet meer dan dat. Ik zie uit naar 2025.
| 1 | Barock Project | Time Voyager |
| 2 | Parallels | Exodus |
| 3 | The Madrigal Project | 11th Hour |
| 4 | Philhelmon | Into The Mist Of Time |
| 5 | Vlyes | Why |
| 6 | Huis | In The Face Of The Unknown |
| 7 | Kyros | Mannequin |
| 8 | Merit Hemmingson | Mother Earth Forever |
| 9 | The Master’s Brew | Elixer |
| 10 | Kaipa | Sommargryningsljus |
Voor mij was 2024 vooral kwantitatief een goed progjaar. Meer dan genoeg prima albums, maar na mijn top 3 (oké top 4) vind ik dat de albums wat inwisselbaar worden. Bijvoorbeeld Dilemma, The Pineapple Thief en Returned to the Earth vallen buiten de top 10 maar hadden daar ook wel in kunnen staan. De platen van Barock Project en Big Big Train ben ik sinds de release blijven draaien. The Revolultionary Army of the Infant Jesus vind ik zo’n bijzondere band, vandaar de top 3 notering. Believe brengt net dat beetje extra’s waardoor ik blijf luisteren. Op naar 2025!
| 1 | Barock Project | Time Voyager |
| 2 | Big Big Train | The Likes of Us |
| 3 | The Revolutionary Army of the Infant Jesus | The Dream We Carry |
| 4 | Believe | The Wyrding Way |
| 5 | Oliver Wakeman | Amam Cara |
| 6 | Jon Anderson and Band Geeks | TRUE |
| 7 | Lee Abraham | Origin of the Storm |
| 8 | Frant1c | A Brand New World |
| 9 | Huis | In The Face of the Unknown |
| 10 | Maya | Fading Tomorrow |
2024 was voor mijn muziekbeleving een jaar waarin diversiteit zegevierde. Hoewel mijn smaak de laatste jaren veranderd is naar de hardere metal-soorten, blinkt mijn jaarlijst desondanks uit in grote stijlverschillen. In de breedte daarvan vind ik 2024 ook een goed jaar, eigenlijk had ik aan een top 20 niet genoeg. Mijn nr. 1 staat op eenzame hoogte, ik ben totaal verplettert door deze plaat. Snoeihard, melodieus en met een geweldige zanger. De overige platen staan in willekeurige volgorde. Persoonlijk vind ik het mooi te zien dat er weer een aantal albums van Nederlandse bodem in staan. Goede albums van prog naar metal en elektronisch, en ik zal ze nog veel draaien in de toekomst.
| 1 | IOTUNN | Kinship |
| 2 | Mother Of Millions | Magna Mater |
| 3 | Infringement | Black Science And White Lies |
| 4 | Midas Fall | Cold Waves Divide Us |
| 5 | Kalandra | A Frame Of Mind |
| 6 | Habitants | Alma |
| 7 | DOOL | The Shape Of Fluidity |
| 8 | Riders Of The Universe | Right In Front Of You |
| 9 | Mayfire | Cloudscapes & Silhouettes |
| 10 | Cathubodua | Interbellum |
Progwereld heeft onlangs een pagina actief gezet waarmee we donaties kunnen ontvangen. Deze zijn broodnodig, aangezien we geen subsidies of bijdragen van bands of muziekuitgeverijen ontvangen.
In het verleden hebben we twee keer een crowdfundingactie gehouden. In beide gevallen haalden we in hele korte tijd voldoende geld op om ons in staat te stellen verbeteringen aan de website door te voeren. Tevens zorgde dit voor een bescheiden financiële buffer.
De donaties zijn bedoeld voor structurele extra inkomsten. Vorige week hebben we naar onze vaste bezoekers een mailing verstuurd met het verzoek om te doneren. Tot onze vreugde is daar al veel gebruik van gemaakt.
Draag je Progwereld een warm hart toe en wil je dat wij ons werk voor de ons zo geliefde muziek blijven voortzetten, dan stellen we jouw donatie bijzonder op prijs!
Stichting Progwereld is een culturele ANBI. Daarom zijn giften aan ons extra aftrekbaar voor de belasting.
Hoe doneren?
Progwereld financieel ondersteunen kan eenvoudig via het formulier op onze website. Voor de afronding van de donatie word je dan automatisch doorgestuurd naar onze betalingspartner (Mollie). Betalen via een handmatige overschrijving kan uiteraard ook (NL60 RABO 0380668394 t.n.v. Stichting Progwereld).
Wil je een meerjarige donatie doen, dan leggen we de duur en omvang van de donatie vast in een (fiscaal goedgekeurde) overeenkomst. Voordeel hiervan is dat je de complete donatie vijf jaar lang volledig kunt aftrekken van de belasting. Wil je over dit laatste of over de besteding van de donaties meer informatie, in gesprek gaan over een sponsorschap of heb je andere vragen of opmerkingen op financieel gebied? Neem dan contact met ons op met penningmeester Peter Willemsen.
Afgezien van donaties kun je ons ook nog steeds ondersteunen door je muziek aan te schaffen via de bol.com link onder de recensies (indien van toepassing).
Ons bereikte het trieste bericht dat op 10 april jl. Joost Boley is overleden aan de gevolgen van lymfeklierkanker.
In het jaar 2001 kwamen Progwereld-oprichters Christiaan Bekhuis en Maarten Goossensen in contact met Joost via een internetforum. Samen met Ruud Stoker en Rob van Oosten was hij vanaf het begin als recensent bij Progwereld betrokken. Tot en met 2007 schreef hij meer dan 160 recensies. Na deze periode schreef hij nog meerdere jaren voor Aardschok.
Joost was een progmetalliefhebber in hart en nieren en een enorme fan van Shadow Gallery. Hij heeft de progmetal tak binnen Progwereld jaren lang vormgegeven. Ook in de jaren die volgden mailde hij ons regelmatig met feedback op recensies en deelde hij tips met muziek waaraan we volgens hem écht aandacht moesten besteden.
Wij blijven Joost herinneren om zijn geweldige humor, vlotte pen en enorme passie voor onze muziek.
We wensen zijn kinderen Yngwie, Elvi en Troy heel veel sterkte met dit enorme verlies.
Mede door de ruimhartige bijdragen van jullie als lezers eind 2022, werden in 2023 spijkers met koppen geslagen. Maandag 20 november 2023 was een heuglijke dag voor Progwereld. Op die dag werden bij de notaris de officiële handtekeningen gezet. Daarmee is Progwereld omgevormd tot Stichting Progwereld. Iets waar jullie naar wij hopen niets van gaan merken. Progwereld is als rechtspersoon evenwel beter in staat om de continuïteit van zijn activiteiten te garanderen en een meer aantrekkelijke partij voor lezers/donateurs/zakelijke contractpartijen bij donaties, sponsoring (ANBI) en het aangaan van zakelijke overeenkomsten.
Het aanstellen van een hoofdredacteur heeft de professionaliteit van Progwereld nog een extra impuls gegeven. Daarnaast onderging mede door jullie steun onze nieuwsbrief een flinke upgrade. Zo kun je nu vanuit de nieuwsbrief in je mailbox rechtstreeks doorklikken naar een recensie, nieuwsartikel of column. Dat vonden we zo mooi dat we de nieuwsbrief nieuwe stijl enkele weken dubbel stuurden. Op de valreep introduceerden wij een Progwereldse playlist op Spotify. Het aantal volgers is nu al spectaculair.
Op het redactionele front deed oprichter Maarten Goossensen in 2023 een stapje terug en droeg hij het stokje over aan ondergetekende. Het waarom kun je hier teruglezen. Met Roger Pruppers hebben we er een nieuwe recensent bij die zich vooral zal buigen over het hardere werk. Daarnaast keerde Ralph Uffing na een time-out terug op het nest.
In vogelvlucht vatten wij het progjaar 2023 samen aan de hand van onderstaande jaarlijsten van onze teamleden. Ieder teamlid heeft in één alinea zijn nummer 1, zijn hele lijst of dit progjaar samengevat. Deze individuele lijstjes leveren een Progwereld top 10 op. Die onthouden wij je ook niet.
Zoals gebruikelijk was er ook in dit jaar verhoudingsgewijs veel ruimte voor albumrecensies. Concertbezoek stond dit jaar op een iets lager pitje. Of dat de naweeën zijn van corona, wie zal het zeggen. Daartegenover stond dat we verslag deden van concerten in het buitenland, zoals het optreden van Big Big Train in Londen en het optreden van Steve Hackett in Wuppertal (Duitsland). Maar we bezochten ook de reizende tentoonstelling The Art Of Hipgnosis in Groningen en de film “Squaring The Circle” van Anton Corbijn.
Ook de columns deden het goed. Zo schreven wij onder meer gedachtenspinsels over Chat GPT (twee keer zelfs), de Metal – RIO Schaal (tuinde jij daar ook in?), de ZZP-er en de Koekoek. Verder publiceerden wij onder regie van Friso Woudstra interessante specials over de Argentijnse progband Arco Iris en de Tsjechische groep Blue Effect. Niet direct namen die bij de gemiddelde progger in het geheugen gegrift stonden.
Met in het Progvizier de verwachte albums en concerten in 2024, belooft ook dat een uitdagend jaar te worden. Zoals jullie van ons gewend zijn volgen we de ontwikkelingen in de progwereld op de voet en zullen daar verslag van doen. Mis je iets? Wij staan open voor jullie tips en suggesties.
Namens het hele team wensen we je een gelukkig, gezond en progressief 2024!
Hans Ravensbergen,
Hoofdredacteur
Hieronder tref je de top tien over 2023 van alle Progwereld-medewerkers aan.
We hebben alle lijstjes van de redactieleden naast elkaar gelegd. De eerste van elke lijst kreeg 10 punten, de tweede 9 en zo verder. Dat leverde het volgende totaaloverzicht op.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 2. Peter Gabriel | i/o |
| 3. Steven Wilson | The Harmony Codex |
| 4. AVKRVST | The Approbation |
| 5. Riverside | ID.Entity |
| 6. Jordsjø | Salighet |
| 7. Edward Reekers | The Liberty Project |
| 8. Earthside | Let the Truth Speak |
| 9. Unitopia | Seven Chambers |
| 10. The Anchoret | It all began with Loneliness |
De individuele lijstjes zien er zo uit:
Ik vond 2023 een heel mager jaar als het gaat om prog. Gelukkig waren er een paar lichtpuntjes. Het nieuwe album van Haken is echt geweldig, na de muzikale krachtpatserij van Vector en Virus. Hoe goed i/o van Peter Gabriel is, kwam voor mij als een volslagen verrassing. En bij het verschijnen van The Harmony Codex dacht ik dat dit mijn absolute nummer 1 zou worden, maar hoe vaker ik hem luister, hoe verder hij naar onderen zakt. Het pakt me helaas gewoon niet meer na meerdere luisterbeurten.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Haken | Fauna |
| 2. Peter Gabriel | i/o |
| 3. RPWL | Crime Scene |
| 4. Steven Wilson | The Harmony Codex |
| 5. Riverside | ID.Entity |
| 6. Jordsjø | Salighet |
| 7. Soen | Memorial |
| 8. Einar Solberg | 16 |
| 9. Jethro Tull | Rökflöte |
| 10. Amplifier | Hologram |
Verrassing van het jaar voor mij was I Am The Manic Whale, relatief onbekend met de bestaande catalogus van deze heren. Onvervalste progressieve rock uit Engeland, uitgevoerd door uitstekende musici. Prachtige melodieën en interessante verhaallijnen, verpakt in een rasecht conceptalbum. Invloeden van Big Big Train en in het voorbijgaan gebruikmakend van hun geluidstechnicus. Mijn gedoodverfde nummer 1 totdat PG langs kwam.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Peter Gabriel | i/o |
| 2. I Am The Manic Whale | Bumper Book of Mystery Stories |
| 3. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 4. Steve Thorne | Malice in Plunderland |
| 5. Lazuli | Onze |
| 6. Steven Wilson | The Harmony Codex |
| 7. Jethro Tull | RökFlöte |
| 8. The Flower Kings | Look At You Now |
| 9. Trevor Rabin | Rio |
| 10. Cyan | Pictures From The Other Side |
In de breedte was 2023 een prima progjaar met iedere week wel een nieuw album voor elk wat wils. Echter, van de ”Grote Prognamen” kwamen voor mij louter teleurstellende albums voorbij. Ze staan dan ook niet in mijn top 10, al zijn ze niet minder dan de albums die de podiumplaatsen net niet hebben gehaald, alleen verwacht je juist van hen veel meer. Er is ook hoop, dankzij AVKRVST met hun indrukwekkend debuutalbum The Approbation.
Band / Artiest |
Album |
| 1. AVKRVST | The Approbation |
| 2. Peninsula | Anemoia (A Memory In Nine Movements) |
| 3. Earthside | Let the Truth Speak |
| 4. The Black Cat’s Eye | The Empty Space Between A Seamount And Shock-Headed Julia |
| 5. Giant Sky | Giant Sky 2 |
| 6. The Emerald Dawn | In Time |
| 7. Northodoxian | Northodoxian |
| 8. Mariusz Duda | Afr AI D |
| 9. IO Earth | Sanctuary |
| 10. Anubis Gate | Interference |
2023 was voor mij een vreemd (prog) jaar. Het was het jaar waarin ik een stap terug deed en de dagelijkse leiding overdroeg aan Hans Ravensbergen. Het was ook het jaar van een enorme muziekdip. Zelden hoorde ik zo weinig nieuwe albums. De ommekeer kwam met de nieuwe Steven Wilson en de zalige, pakkende muziek van Moon Safari, Oblivion Protocol en tRKProject. De passie is weer terug, op naar 2024!
Band / Artiest |
Album |
| 1. Steven Wilson | The Harmony Codex |
| 2. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 3. Oblivion Protocol | The Fall Of The Shires |
| 4. tRKProject | Odyssey999 |
| 5. Mice On Stilts | I Am Proud Of You |
| 6. Fish On Friday | 8mm |
| 7. Earthside | Let the Truth Speak |
| 8. Monarch Trail | Four Sides |
| 9. Dominic Sanderson | Impermanence |
| 10. Jordsjø | Salighet |
Band / Artiest |
Album |
| 1. Steven Wilson | The Harmony Codex |
| 2. Edward Reekers | The Liberty Project |
| 3. Subsignal | A Poetry Of Rai |
| 4. Southern Empire | Another World |
| 5. OK Goodnight | The Fox And The bird |
| 6. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 7. Stefano Panunzi | Pages from The Sea |
| 8. The View Inside | Strange Destinations |
| 9. Riverside | ID.Entity |
| 10. Crown Lands | Fearless |
2023 was geen slecht jaar voor progrock. Unitopia leverde met Seven Chambers voor mij de ultieme mix van melodie, ritme, harmonie en muzikaal vakmanschap af. Op de voet gevolgd door de glorieuze terugkeer van Moon Safari, de band die zichzelf met Himlabacken Vol. 2 de spreekwoordelijke schop onder de kont verschafte. Peter Gabriel overtrof zichzelf met i/o, vooral de Inside Mix op de blu ray-schijf klinkt zó mooi…
Band / Artiest |
Album |
| 1. Unitopia | Seven Chambers |
| 2. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 3. Peter Gabriel | i/o |
| 4. The Samurai Of Prog | The Man In The Iron Mask |
| 5. The Flower Kings | Look At You Now |
| 6. Rafael Pacha | A Bunch Of Forest Songs |
| 7. District 97 | Stay For The Ending |
| 8. Tiger Moth Tales | The Turning Of The World |
| 9. Edward Reekers | The Liberty Project |
| 10. Trevor Rabin | Rio |
Als er één band is die mij steeds weer weet te raken, dan is het IO Earth wel. Dat lukte deze Britten met “Sanctuary” opnieuw, met veelstijlige bombast, hemelse zang en verschroeiende gitaarpartijen, naast hele kleine melodietjes, zoals het schitterende Close By. In het niet heel bijzondere progjaar, met wel een flinke stapel behoorlijk goede platen, is er een eervolle tweede plaats voor het Nederlandse project The Foundation, met “Mask”. Deze klassieke symfonische rock is een kolfje naar mijn hand.
Band / Artiest |
Album |
| 1. IO Earth | Sanctuary |
| 2. The Foundation | Mask |
| 3. La Bocca della Verità | [Un]connected |
| 4. Unitopia | Seven Chambers |
| 5. Jordsjø | Salighet |
| 6. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 7. The Chronicles of Father Robin | The Song & Tales of Airoea – Book 1 |
| 8. RPWL | Crime Scene |
| 9. Nexus | Insania |
| 10. Phoenix Again | Vision |
Na een paar betere jaren in de Progmuziek was 2023 toch een beduidend minder goed jaar. De ‘grote namen’ bleven achter, omdat ze ofwel dit jaar geen album uitbrachten (gelukkig wel een mooi livealbum van Marillion) of het muzikaal over een andere boeg gooiden. Steven Wilson is al een tijdje een voor mij te poppy weg ingeslagen, Peter Gabriël weet mij niet te overtuigen (dan hoor ik toch liever zijn albums uit de vorige eeuw) en Arjen Lucassen is ook niet vernieuwend bezig (en komend jaar duikt hij wederom in het verleden). Gelukkig zijn er wel een paar mooie nieuwe ontdekkingen, zoals Edward Reekers die zijn leermeester overtreft, AVKRVST die bij meerdere van mijn collega’s tot de ontdekking van het jaar gerekend wordt en Entering Polaris en The Chronicles of Father Robin die in 2023 aan een indrukwekkende reeks albums zijn begonnen.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Riverside | ID.Entity |
| 2. Dreamwalkers Inc | The First Tragedy Of Klahera |
| 3. Edward Reekers | The Liberty Project |
| 4. Katatonia | Sky Void Of Stars |
| 5. Mariusz Duda | Afr AI d |
| 6. RPWL | Crime Scene |
| 7. Kamelot | The Awakening |
| 8. AVKRVST | The Approbation |
| 9. Entering Polaris | Atlantean Shores |
| 10. The Chronicles of Father Robin | The Songs & Tales of Airoea – Book 1 |
Een jaar van muzikale ontdekkingen die hun weg gevonden hebben naar de hogere regionen van mijn jaarlijst. Bands met indrukwekkende debuutalbums (The Anchoret, AVKRVST), artiesten met een vooralsnog beperkte discografie die mij volkomen onbekend waren (Compass, Earthside). Dank aan de Progwereldfamilie voor het warme welkom en de mogelijkheid om in al het moois te duiken dat progrock en progmetal (nog steeds) te bieden hebben. Een aanzienlijk deel van deze lijst zou anders onopgemerkt aan me voorbij zijn gegaan. Hoe zonde was dat geweest!
Band / Artiest |
Album |
| 1. Compass | A Silent Symphony |
| 2. The Anchoret | It all began with Loneliness |
| 3. AVKRVST | The Approbation |
| 4. The Cryptex | Nimbus |
| 5. Earthside | Let the Truth speak |
| 6. Hemina | Romancing The Ether |
| 7. Crown Lands | Fearless |
| 8. Katatonia | Sky Void of Stars |
| 9. The Ocean | Holocene |
| 10. Unitopia | Seven Chambers |
Mijn progjaar 2023 is zo gevarieerd als onderstaand lijstje. Acht verschillende nationaliteiten, dat zegt voldoende. De nominatie ‘mijn album van het jaar’ ging lang tussen TesseracT en nieuwkomer AVKRVST. De eerste heeft zichzelf mede dankzij topzanger Daniel Tompkins glansrijk overtroffen.
Band / Artiest |
Album |
| 1. TesseracT | War Of Being |
| 2. AVKRVST | The Approbation |
| 3. Mystery | Redemption |
| 4. Isobar | III |
| 5. Riverside | ID.Entity |
| 6. John Lönnmyr | Aftonland |
| 7. Compass | A Silent Symphony |
| 8. Tritop | Rise Of Kassandra |
| 9. Oblivion Protocol | The Fall Of The Shires |
| 10. Kong | Traders of Truth |
Voor mij is “i/o” zonder twijfel de plaat van het jaar. De nieuwe Peter Gabriel is een intrigerende plaat die mij enorm raakt. Goede tweede en derde plaatsen voor de Scandinavische bands Moon Safari en Lumsk. Daarna volgen de platen die ik heel mooi vind, maar niet in de buurt komen van de top 3. Dat geldt ook voor platen die net buiten de top 10 zijn gevallen, maar wellicht als ik die net op een ander moment had samengesteld wel erin waren gekomen (bijvoorbeeld Galahad).
Band / Artiest |
Album |
| 1. Peter Gabriel | i/o |
| 2. Moon Safari | Himlabacken Vol. 2 |
| 3. Lumsk | Fremmende Toner |
| 4. Nine Skies | The Lightmaker |
| 5. Pattern Seeking Animals | Spooky Action At A Distance |
| 6. Oblivion Protocol | The Fall Of The Shires |
| 7. Riverside | ID.Entity |
| 8. IO Earth | Sanctuary |
| 9. Katatonia | Sky Void of Stars |
| 10. The Foundation | Mask |
Niet alleen het laatste jaar, maar eigenlijk de laatste drie, vier jaar verschuift mijn muzikale voorkeur klaarblijkelijk van progrock naar progmetal en andersoortige, zwaardere soorten metal. Dat uit zich ook in mijn absolute nummer 1: Marianas Rest met “Auer”. Voor de lezers van Progwereld zal deze snoeiharde plaat niet interessant zijn, vandaar dat de recensie ook niet op deze site te vinden is. Of is de melodieuze invulling van de muziek toch een reden om eens te luisteren? Verder vind je nog steeds echte progrockplaten in mijn top tien met een speciaal plekje voor Giant Sky 2 en het fantastische The Anchoret met “It All Began With Loneliness”. Ook mijn favoriete band Galahad slaat zijn vuisten nog op de poort van de top tien.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Marianas Rest | Auer |
| 2. Giant Sky | Giant Sky 2 |
| 3. The Anchoret | It All Began With Loneliness |
| 4. Solarcycles | Lunar |
| 5. Ignea | Dreams Of Land Unseen |
| 6. Fires In The Distance | Air Not Meant for Us |
| 7. Wedingoth | Five Stars Above |
| 8. Insomnium | Anno 1696 |
| 9. Shylmagoghnar | Convergence |
| 10. Galahad | The Long Goodbye |
Het jaar 2023, nou mijn favoriete progjaar was het niet. Eigenlijk heeft geen enkele nieuwe release me vastgepakt, met songs ingepakt, aan mijn stereo vastgeplakt of emotioneel afgemat. Vaak lag dat aan de zang of de productie. Wel waren er een paar albums tussen met sterke instrumentale stukken. En met een andere zanger was “Fire Fortellinger” een hedendaagse retro-klassieker geworden. Voor het wereldse jaar 2024 hoop ik op wat minder ge-dat-weten-we-nou-wel. Trouwens, waarom Roger Waters op één, wiens muzikale bijdrage naast Israël/Palestina, Oekraïne en het vele natuurgeweld tot de meest opzienbarende rampen van het jaar 2023 behoorde? Ja, die was gewoon leuk om te recenseren.
Band / Artiest |
Album |
| 1. Roger Waters | Dark Side of the Moon Redux |
| 2. Jordsjø | Salighet |
| 3. Dave Newhouse | Manna/Mirage – Autobiographie |
| 4. Karfagen | Dragon Island |
| 5. Mondo Drag | Through the Hourglass |
| 6. Isobar | III |
| 7. Zopp | Dominion |
| 8. John Lönnmyr | Aftonland |
| 9. Lars Fredrik Frøislie | Fire Fortellinger |
| 10. Mice On Stilts | I Am Proud Of You |
In november vorig jaar was door het passeren van de statuten de oprichting van Stichting Progwereld een feit. Deze wijziging van rechtsvorm en de kwaliteitsimpuls die dit opleverde was nodig om Progwereld meer toekomstbestendig te maken. Lees hieronder meer over de achtergronden.
Vorig jaar heeft de oprichter van Progwereld, Maarten Goossensen, spreekwoordelijk het stokje overgedragen aan Hans Ravensbergen. Hans is inmiddels alweer geruime tijd onze hoofdredacteur. Er is echter nog veel meer ondernomen om Progwereld een kwaliteitsimpuls te geven en meer toekomstbestendig te maken.
Progwereld was al die tijd een particulier initiatief, een organisatie zonder rechtsvorm. Dat kan in deze tijd eigenlijk niet meer. Daarom is besloten om een stichting op te richten, een organisatie zonder winstoogmerk. Op 20 november 2023 zijn bij de notaris de statuten van Stichting Progwereld gepasseerd. Als rechtspersoon kunnen we de continuïteit veel beter garanderen en zijn we een aantrekkelijkere en betrouwbare partij voor lezers/donateurs/zakelijke contractpartijen bij donaties, sponsoring en het aangaan van zakelijke overeenkomsten.
Om goed duidelijk te maken wie we zijn, waar we voor staan, wat we willen bereiken en hoe we dat doen hebben we het Beleidsplan Stichting Progwereld 2024-2026 opgesteld. De belangrijkste elementen uit het beleidsplan zijn te lezen op de website.
We willen graag een ANBI-stichting zijn. ANBI staat voor: algemeen nut beogende instelling. Als voorwaarde geldt dat wij ons voor minstens 90% inzetten voor het algemeen nut. Volgens ons voldoen wij hieraan. Het zijn van een culturele ANBI heeft aanvullende fiscale voordelen voor donateurs. Eind december is onze aanvraag om te worden aangemerkt als een culturele ANBI-stichting ingediend bij de Belastingdienst. We houden jullie op de hoogte van de ontwikkelingen op dit gebied.
Met het aantrekken van een financieel deskundige in de rol van penningmeester is onze financiële huishouding in goede handen. Het bestuur bestaat nu uit drie kundige, ervaren mensen met liefde voor muziek. Mede dankzij de bijdrage van velen tijdens onze laatste crowdfundingsactie, eind 2022, staan we er financieel op dit moment nog goed voor. We werken er echter hard aan om structureel meer inkomsten te verwerven, wat nodig is om ook op langere termijn de inkomsten en uitgaven in balans te kunnen houden. Het verkrijgen van de ANBI-status maakt het voor donateurs aantrekkelijker om een bijdrage aan de stichting te leveren en we hopen in de toekomst daarbij ook nog eens een beroep op jullie, onze trouwe lezers/bezoekers, te mogen doen.
Dit alles is erop gericht om ook in de toekomst te kunnen blijven doen waar we goed in zijn en wat we leuk vinden: het schrijven over prog en aanverwante muziek en jullie, de bezoekers van onze website, te informeren en te plezieren!
Ben jij liefhebber van symfo, progrock, progmetal en/of aanverwante muziekstijlen?
Heb jij een mening over progmuziek die je graag wilt delen met een groot publiek?
Vind jij dat je goed kunt schrijven?
Heb jij een neus en oren voor nieuwtjes uit de progwereld?
Dan is Progwereld op zoek naar jou (M/V)!
Wat hebben wij te bieden?
Daarnaast zoeken wij webredacteuren (M/V) voor het plaatsen van content op de website. Affiniteit met contentmanagementsystemen is gewenst. Uiteraard is een combinatie van de functies redacteur en webredacteur mogelijk.
Wil jij als (web)redacteur deel uitmaken van het team van Progwereld, stuur dan een mail met je motivatie naar Hans via hans@progwereld.org. Iedereen is welkom, maar we nodigen vrouwen nadrukkelijk uit om te reageren. We wijzen erop dat het schrijven van een proefrecensie onderdeel kan uitmaken van de procedure.
Bereidt u zich voor op uw eerste concert? Nou, als je niet weet wat je kunt verwachten, kan het een beetje lastig zijn. In dit artikel, zullen we een aantal nuttige tips met je delen die je moet weten als je het allereerste concert van je leven bijwoont. Laten we beginnen en deze tips een voor een bekijken.
Ongeacht of je de teksten kent of niet, live muziek kan een hele ervaring zijn. Het wordt ongetwijfeld des te leuker als je de songteksten uit je hoofd hebt geleerd, want dan kun je de liedjes meezingen met je favoriete artiest.
Weet je immers niet dat uit volle borst meezingen tot je halverwege de show je longen uit je lijf barst inderdaad een van de meest cruciale aspecten van een concertervaring is? Dus, wat moet je doen? Bereid je voor op het evenement. Luister misschien een dag voor de grote dag naar het album van de artiest op repeat, en stop je tranen, bloed en zweet in het diep vanbuiten leren van de songteksten. Geloof ons, het is het de moeite waard zijn.
Als u voor de eerste keer een concert bijwoont, bent u natuurlijk overenthousiast. Maar als je gewoon de hele show opneemt, hoe denk je dan dat je van het concert zult genieten? Ja, het is prima om op te nemen terwijl uw favoriete nummer wordt gezongen, maar de hele show? Zeer zeker, nee! Je hebt die opname misschien nodig om op je sociale media te zetten of om herinneringen op te halen aan het concert dat je hebt bijgewoond, maar er zal niet meer dan één of twee keer zijn dat je de volledige opname zult bekijken. Dus, neem je favoriete liedje op, en voor de rest van de tijd, zing en dans met je favoriete artiesten.
Openbare Wi-Fi, of het nu in een openbare concertzaal, restaurant of club is, maakt het gemakkelijk om overal toegang tot het internet te krijgen. U kunt het gebruiken om e-mails te versturen, uw bankrekeningen te openen of door nieuwsartikelen te bladeren. Maar zou u dat wel doen?
Hoewel het handig en wenselijk is voor consumenten, brengt openbare Wi-Fi veiligheids- en privacyrisico’s met zich mee. Gratis Wi-Fi hotspots hebben bijvoorbeeld geen verificatie nodig om een netwerkverbinding tot stand te brengen; dit maakt het gemakkelijk voor hackers om toegang te krijgen tot onbeschermde apparaten op het netwerk.
Maar als u toch verbinding moet maken met openbare Wi-Fi, kunt u uw online privacy en veiligheid gemakkelijk waarborgen door een VPN te downloaden, en kunt u potentiële cyberaanvallen gemakkelijk vermijden.
We weten dat we net hebben gezegd dat acht uur wachten buiten de zaal niet is wat je moet doen, maar je moet redelijk zijn en op tijd bij de zaal zijn. Kijk, er vroeg zijn heeft zijn eigen voordelen. Je kunt een fatsoenlijke plek voor jezelf vinden zonder te veel uit te geven. Als je er op tijd bent, kun je een goede en ruime plek voor jezelf garanderen.
Om optimaal van het concert te kunnen genieten, moet je je eigen ruimte bewaken. Zorg er dus voor dat u uw benen op schouderbreedte spreidt. Dit zorgt ervoor dat je voldoende ademruimte hebt. Sta je mannetje, en voorkom dat je in de menigte wordt gedrukt of geduwd.
Maarten Goossensen is deze maand voor het laatst te horen als samensteller en presentator van het radio programma Symfo Mania. Dat heeft hij in de uitzending van dindsdag 7 juni bekend gemaakt.
De reden voor het stoppen is dat hij er steeds minder tijd voor heeft ‘Ik ben in 2020 samen met mijn compagnon een bedrijf voor communicatietraining en coaching voor teams begonnen. Nu Corona achter ons ligt krijg ik het daar steeds drukker mee. Ik heb ook een gezin en uiteraard Progwereld. Ik moet keuzes maken en heb daarom besloten te stoppen met Symfo Mania. De afgelopen zeven jaren waren echt een jongensdroom. Ik ga dit missen’
Symfo Mania werd vanaf 2002 gepresenteerd door Kees Baars en daarna door Arie Verstegen. Maarten Goossensen presenteert het programma vanaf het najaar van 2015. Het programma was tot 2020 te horen bij Arrow Classic Rock en daarna bij Arrow Bluesrock.
De hele maand juni is hij nog als presentator te horen en dat beloven drie bijzondere uitzendingen te worden. Of het programma verder gaat en wie dan de presentatie overneemt is niet bekend.
1 oktober was een datum waar veel symfomanen met gemixte gevoelens naar uitkeken. Het was de dag waarop het legendarische Yes het nieuwe album “The Quest” uitbracht. Het oordeel van onze recensent en Yes-kenner Alex Driessen was gematigd postitief.
We kregen bericht van Century Media / Insideout of wij een canvas van het artwork willen weggeven aan onze lezers. Dat doen wij natuurlijk graag. De canvas is 40 x 40 cm groot. Die staat vast mooi in je muziekkamer!

Wil jij kans maken op deze prachtige canvas? Stuur dan even een mailtje naar info@progwereld.org en vermeld waarom juist jij deze canvas moet winnen. Vergeet niet je naam en adres te vermelden! Onder alle inzenders wordt de canvas verloot. Je kunt reageren t/m 8 oktober 2021. De winnaar krijgt persoonlijk bericht.