Crack the SkyAlbum

In 1975 brak de Amerikaanse band Crack The Sky (CTS) door in de muziekscene met zijn baanbrekende gelijknamige album, door Rolling Stone Magazine uitgeroepen tot ‘debuutalbum van het jaar’. CTS leek voorbestemd voor grote successen. Dat die verwachtingen niet helemaal werden waargemaakt, heeft weer andere redenen. De groep ontstond in de buurt van Pittsburgh, West Virginia, met een uniek geluid en een visie die voortkwam uit het brein van componist/gitarist/zanger/frontman John Palumbo. De muziek wordt gekenmerkt door frequente veranderingen in toonsoort en ritme, en teksten die sarcastisch en vaak duister zijn, in contrast met de vrolijke muziek.

We spoelen even vijftig jaar door in de tijd. Tijdens drie speciale avonden in maart 2025 bracht Crack The Sky in het intieme Collective Encore theater in Columbia, Maryland het volledige debuutalbum in de oorspronkelijke volgorde opnieuw ten gehore, als onderdeel van de Golden 50th Anniversary Tour. Digitale recorders legden deze speciale optredens, met vier van de vijf originele bandleden, vast. Die opnames bevatten alle smaak en sfeer van die iconische opname uit 1975, met een strakheid en energie die doen denken aan die glorieuze eerste dagen.

Met zijn mix van rock, funk, prog en art produceert CTS een enigszins vreemde mengeling van stijlen en invloeden, waardoor het extra moeilijk is om de band vast te pinnen binnen een bepaald genre. Artrock en progressieve rock lijken nog het meest toepasselijk: lange(re) nummers, verschillende stijlen, tempo- en stemmingswisselingen, uitgevoerd door uiterst capabele muzikanten die ook nog eens doortimmerde songs kunnen schrijven en harmoniezang beheersen. Dit alles is goed te horen op het nieuwe livealbum getiteld “Live 1st Album 50th Anniversary”.

De eerste twee nummers, Hold On en Surf City aan elkaar gespeeld, laten een geluid horen dat ergens tussen The Who en The Kinks in ligt: typische enigszins rauwe rock-’n-roll met een kwinkslag, met hoofdrollen voor gitaristen Jim Griffiths en Rick Witkowski. Het publiek zingt luidkeels mee. De tekst van Surf City, sterk verwant aan Tom Petty, is een metafoor voor de veranderingen in het leven.

In Sea Epic, een anti-oorlogballade, kun je flarden van Queen terughoren. She’s a Dancer bevat weer elementen van Zappa, met scherpe saxofoonbijdrage van Bill Hubauer (Neal Morse Band) en teksten over een non-binair persoon. Solitaire piano en zang, het gaat van ballade naar jaren dertigstijl in Robots For Ronnie, het verhaal van een eenzame jongen wiens ouders zich zorgen over hem maken.

Ice gaat over een schier oneindige winter, eenzaam, koud en donker, met geweldig drumwerk van Joey D’Amico en baspartij van Joe Macre. Dit is het eerste nummer waar het predicaat ‘progressief’ aan gehangen zou kunnen worden, en niet alleen door de lengte van bijna twaalf minuten. Luister vooral eens naar dat prachtige instrumentale middenstuk met piano en synthesizer, en met ruimte voor expressieve gitaarsolo’s.

De vergelijking met bands als The Knack en The J. Geils Band dringt zich op in Mind Baby: gitaarrock met een tikkeltje funk, op energieke wijze gebracht door het ervaren collectief. I Don’t Have A Tie is een korte poppy song met knetterende gitaarduetten, en het afsluitende Sleep is een introspectieve semi-akoestische ballade over Palumbo’s persoonlijke worstelingen en de belofte van dromen.

Als je niet beter zou weten, denk je te maken te hebben met een groepje twintigjarigen dat achter zijn ouderlijk huis garagerock speelt. De rauwe energie druipt van het optreden af. Dat is toch wel een groot compliment voor een groep muzikanten van wie de gemiddelde leeftijd dichter bij de tachtig dan de zeventig ligt. Oké, het is niet allemaal prog wat de klok slaat, daarvoor is de muziek te eclectisch, maar het staat als een huis, ook vijftig jaar na dato. En dat is iets wat een heleboel generatiegenoten maar wat graag zouden overnemen.