De Mannen BroedersAlbum

Progressieve muziek is lastig te definiëren. Zelf kader ik het in met wat het vooral niet is. Prog laat zich per definitie juist niet binden aan vaste structuren, tijdskaders en instrumentatie om een (muzikaal) verhaal te vertellen. In dit licht gezien is de reli-ambient muziek van De Mannen Broeders dus prog. Al zal het voor menig lezer een grote stap zijn om hiervoor uit zijn of haar progcomfortzone te stappen.

De Mannen Broeders is een samenwerking tussen de Belgische zanger Colin H. van Eeckhout, bekend van de Kortrijkse post-metalband Amenra, en de Nederlandse folkzanger Tonnie (Broeder) Dieleman uit Axel, die zingt over zijn Zeeuwse landschap en hun overleveringen met een bijbelse signatuur.

Met hun wederzijdse fascinatie voor symboliek, rituelen en vooral de donkere kant van het leven, met gemene delers als verdriet, rouw en pijn, vinden zij elkaar om muziek te maken. Gedurende de lockdowns van 2022 schreven zij en namen zij in iets minder dan vijf dagen hun 45 minuten durende album in de Doopsgezinde Kerk in Middelburg op. De albumtitel verwijst naar het eten van een eenvoudige maaltijd om dankbaarheid en nederigheid te tonen. En reken maar dat je karige kost krijgt voorgeschoteld.

De vier korte kerkelijke voordrachten (Asemruumte, Van Licht Ontdaan, Omer III, Ons Nu Voorbij) dienen als een opmaat voor het muzikale nummer dat daarop volgt. Diegene die daar niets mee hebben, adviseer ik deze preken over te slaan. De kracht zit namelijk in de vijf resterende, minimalistische nummers, waar soberheid, eenvoud, discretie en matiging zozeer beklijven dat de weemoedige sfeer je door de pure, minimalistische uitvoering onder de huid gaat zitten. De Vlaams-Zeeuwse tongval past dan ook perfect bij het geweeklaag dat over ons heen daalt.

Muzikaal horen we in Alle Roem is Uitgesloten een ambient opbouw van een dreigend orgel op de melodie van een lied van Johann Schop uit 1641. Het hoogtepunt is Verteere Heel. In een postrockachtige opbouw met alleen een kerkorgel, banjo en een kerkbank als percussie-instrument, hoor ik flashbacks naar het nummer Ótta van Solstafir.

Sterke duo-zang met banjo horen we in Grafschrift. Het is een epitaaf van een protestantse pastoor voor een katholieke priester uit de 18e eeuw, wat een schandaal was in die tijd. Meer historische onbaatzuchtigheid vinden we terug in de hoes van het album, waarop we zien hoe Vlaamse vluchtelingen tijdens de Eerste Wereldoorlog in de kerk sliepen.

Onze Lieve Vrouwe kent gepast Carmen Gregorium koorgezang. Een gedragen eenstemmigheid die op en neer gaat in het vrije ritme, wat naast het dreunende orgel en de continuïteit van een draailier, een heel bijzonder gestrijk op een mandolinebanjo oplevert. Met het titelnummer Sober Maal sluit het album als instrumentaal outro stemmig af met kermende strijkgeluiden en een verstilde piano.

Dit “Sober Maal” met meditaties en lofliederen tot gregoriaanse zang en monologen, zal door de religieuze toonzetting en langgerekte schrale eenvoud niet van ieders gading zijn. Deze spirituele reis, waarbij het oud-kerkelijke geestesleven de basis vormt, wijkt voor de luisteraar op zoek naar zingeving erg af als belijdenis niet jouw ding is. Al zul je het belerend toontje van Neal Morse vanaf nu gaan koesteren en aanbidden. Onderga dit ritueel als een meditatie en nuttig de kerkelijke thematiek bij voorkeur met droog brood en lauw water. Laat je meevoeren met deze zielhelende klanken, voordrachten en sferen die verstrekt worden door de karakteristieke kerkakoestiek, met langzaam wegstervende voetstappen over een krakende kerkvloer, met galmende stemmen en omslaande bladmuziek.

CD:

LP: