Paatos Album

Na het album “V” uit 2012 werd het angstig stil rondom de Zweedse progband Paatos. Er zat voor de liefhebbers van hun tintelende muziek niks anders op dan  zwelgen in nostalgie. Hoe mooi was het melancholieke Mellotrongeluid van de eerste albums, de aandoenlijke stem van frontvrouw Petronella Nettermalm en de eindeloze genietbaarheid van het subtiele gitaar- en toetsenwerk dat ondersteuning kreeg van een stuwende ritmesectie? De band wist op listige wijze stijlen als progrock, jazz, ambient, psychedelica en triphop te vermengen tot een cinematografisch geheel. De herinneringen aan hun smaakvolle composities zijn echter nog het meest iets om te koesteren en zo is daar na dertien jaar ineens “Ligament”, een splinternieuw album. Dat de Scandinavische muzikanten er geen inkoppertje van hebben gemaakt, siert hen. Ik zal een en ander uit de doeken proberen te doen.

“Ligament” is op 25 april 2025 verschenen. Echt veel ruchtbaarheid is daar niet aan gegeven en dat past eigenlijk precies bij de eigenzinnigheid van de muziek op dit comeback album. Paatos bepaalt z’n eigen normen en waarden. Het gebruik van enige duistere psychedelische klanken is de band nooit vreemd geweest, op “Ligament” zijn deze meer dan ooit aanwezig en ook is de muziek vaker experimenteel van aard.

Het eerste nummer, Chemical Escape, ligt nog het meest in de lijn van eerdere albums als “Silence Of Another Kind” en “Breathing”. Een van de meest attractieve aspecten van het Paatos-geluid is absoluut het vinnige drumwerk van Ricard ‘Huxflux’ Nettermalm en dat is altijd al zo geweest. Ook op dit album roffelt hij zich weer een slag in de rondte met als gevolg dat dit openingsnummer een opzwepende touch heeft. Dit is het ideale werkterrein voor bassist Ulf Ivarsson, die met z’n heerlijk groovende spel medeverantwoordelijk is voor de aanstekelijke sfeer van het nummer. Vlak ook de gitaar- en toetsenpartijen hier niet uit, terwijl zoals altijd de zang het geheel in het juiste perspectief zet.

In Beyond The Forest komt Paatos met een noviteit. Nettermalm krijgt er namelijk vocale ondersteuning van een mannenstem. Samen met niemand minder dan Opeth-zanger Mikael Akerfeldt brengt ze dit nummer precies waar het zijn moet, namelijk in een groot donker bos. De videoclip van deze duistere song spreekt dan ook boekdelen: dit is uiterst sfeervolle gothic folk. Tegen het eind zit een zinderende passage met een ingehouden spanning die aanvoelt alsof er een enorme ontlading volgt, hetgeen uiteindelijk slechts een beetje gebeurt.

Te mooi om lovend over te zijn, omdat woorden me tekortschieten, ontpopt het meeslepende I Deny zich tot een nummer waarbij een bedompt toetsenfiguurtje je moeiteloos door de vijf minuten heen loodst. Smaakvolle harpachtige toetsen en zwevende strings worden schitterend aangevuld met lichte accenten van drums en gitaar. Dit alles vormt de perfecte ondergrond voor de hemelse stem van Nettermalm. Hoe schril is dan het contrast met het drukke titelnummer? Dit soort uitspattingen kan je verwachten van een band die van uitdagingen houdt. Het is een experimenteel nummer en dat kan niet gezegd worden van het daaropvolgende Post War Liminal dat onvervalste ambient is van het duisterste soort. Voortvloeiend daaruit komt I’m Letting Go, een aanzwellende compositie die begint als pure ambient en onder aanvoering van een typerend drumritme uitgroeit naar een zalige Paatos-song.

Met de nummers Who Am I, November en het afsluitende Svart onderstreept Paatos z’n cinematografische insteek nogmaals. Dit zijn composities waarin het experimentele karakter de boventoon voert en ruimte biedt aan alle stijlen waarin de band excelleert. Het is wel een beetje jammer dat deze gave fase onderbroken wordt door het iets te energieke Last Ones Of Our Kind. Gelukkig kent dit nummer wel z’n momenten.

Met dit album onderschrijft Paatos het begrip ‘comeback album’ ten volle. “Ligament” sluit naadloos aan bij het oude werk maar is bovenal een richtingaanwijzer voor de toekomst. Vingers gekruist.