I SincopaticiAlbum

Als een slagschip op drift stoomt het Italiaanse ensemble I Sincopatici na het sombere hoorspel “Decimo Cerchio” door met “La Corazzata Potemkin”. Wees voorbereid voordat je aanmonstert, want er wordt van de progliefhebber veel gevraagd om zich door de onvoorspelbare stromen en stormen een weg te vinden in modern klassiek, wat chaotische RIO, en avant-garde muziek.

Pianiste en gitariste Francesca Badalini heeft basgitarist Andrea Grumelli op de brug behouden, maar twee ander bandleden ingeruild. Nieuwkomer Silvia Maffeis heeft als violiste de ‘solostem’ op dit album en baant zich als een zingende zaag een weg door deze zowel intrigerende als indringende instrumentale muziek. Teo Ravelli drumt en improviseert zich met elektro-akoestische percussie een slag in de rondte om in de ogenschijnlijke chaos toch ergens een behouden vaart te koersen.

Naast het componeren van muziek voor theater, film, musicals, luisterboeken, en animatiefilms, improviseert, componeert en speelt Francesca sinds 1999 livemuziek voor stomme films in Italië, Frankrijk, Zwitserland en Tunesië, en werkt ze samen met de Cineteca Italiana.

Dit album is haar muzikale begeleiding van een speciale versie van de film Battleship Potëmkin uit 1925, waarbij de beelden met behulp van kunstmatige intelligentie opnieuw zijn ingekleurd. Hierdoor wordt het honderdjarig jubileum van de film in een nieuwe en levendige versie gepresenteerd. De nieuwe muziek kleurt daar prima bij door het gebruik van de klassieke instrumenten piano en viool, zowel in combinatie als contrast met de modernere elektrische gitaar en basgitaar, soundscapes, drums en elektronica.

De originele film bestaat net als de nummers op het album uit vijf bedrijven en viert de opstand van zeelieden en de stad Odessa in 1905 tegen de tsaar. Dit dreigende tijdsbeeld is nog heel actueel, met andere regimes en slachtoffers. Want akte I (Mannen en maden) verwijst naar het bedorven voedsel dat de bemanning meekrijgt. De autoriteiten ontkennen dit stelselmatig, waardoor na weigering van de bemanning in Akte II (Drama op het dek) de kapitein de executie beveelt van iedereen die weigert het te eten. De soldaten van het vuurpeloton schieten niet, maar ontketenen een muiterij. Dat eist een zware tol, aangezien velen in de daaropvolgende gevechten omkomen. Dit leidt tot Akte III (Een dode roept om gerechtigheid) en wordt vervolgd met Akte IV (De trappen van Odessa), waar de Kozakken van de tsaar meedogenloos alle inwoners van Odessa afschieten en -slachten. Akte V (Eén tegen allen) toont het verzet van de bemanning van de Potëmkin, door niet te schieten op hun landgenoten, maar alleen een rode vlag te zwaaien.

Dit soort gruwelijkheden weerspiegelen de muzikale omlijsting perfect. En de keuze om het ‘live in de studio’ op te nemen benadrukt de intentie om de improvisatorische geest en het pathos van het cineconcert in het album te reproduceren. Dit soort experimentele en moeilijk toegankelijke muziek met antieke en moderne instrumenten in een voordracht die louter ter ondersteuning dient voor de heftige beelden, past prima in een tv-programma als Vrije Geluiden van de VPRO. Al verwacht ik dat weinig progliefhebbers daar een luisterend oor voor hebben.