LumskAlbum

Het Noorse Lumsk begon ooit als extreme metalband. Ik was in 2023 enorm de indruk (en nog steeds) van het prachtige Fremmende Toner. In retrospectief ontdekte ik het album Det Vilde Kor uit 2007 waarmee Lumsk de ommezwaai maakte naar progressieve folk rock. Dit is een geweldig verstild album. Op Fremmende Toner maakten de Noren een heftiger album maar bleven wel binnen de lijntjes van de rock. Op dit nieuwe album Einsemda ontwikkelt Lumsk zich verder en wordt een symbiose gebracht waarin progressieve rock, folk, verstilling, diepgang en melancholie samenkomen. Alles is in balans. Lumsk schuift steeds meer op richting Änglagård. De muziek is organisch en ademt. Dat maakt wel dat het lastig is om Lumsk in een hokje te stoppen.

Net zoals op de eerder genoemde albums gebruikt Lumsk gedichten voor de teksten. Deze keer van Tor Jonsson (1916-1951). Bij Jonsson was de dood en de omgang daarmee een belangrijk thema. Ik krijg de indruk dat dit zo is op Einsemda. Dit is dan ook Noors voor eenzaamheid.

Het album begint met Daudmannhaugen. Lumsk trakteert de luisteraar op fraaie melodieën, een zekere gejaagdheid en donkerheid en zangeres Mari Klingen tilt het lied verder ver boven het progressieve maaiveld uit. Daudmannhaugen betekent vertaald dodemanshoogte en handelt over eenzaamheid en de schoonheid in de berusting hierin. Lumsk heeft de directe toon en emotie te pakken. De spanning en gelaagdheid druipt van de geweldige muziek af.

Eg er Liv av ei Kvinnes Død vind ik één van de prijsnummers op Einsemda. Dit nummer is gebaseerd op een gedicht van Jonsson dat handelt over de dood van zijn moeder. Tragisch genoeg maakte hij een jaar later een einde aan zijn leven. Voor Jonsson was het zwaar om zijn moeder te overleven. Lumsk heeft dit mega zware thema op de een of andere manier ‘luchtig’ weten te houden. Uiteraard druipt de melancholie van het lied af, maar toch is het open en hoopvol. De kracht zit ook in het geweldige instrumentale gedeelte dat rond minuut drie begint. De melodieën waarmee de Noren op de proppen komen zijn ronduit betekenisvol en fenomenaal. Ik breek direct een lans voor drummer Vidar Berg, hoe open alles klinkt terwijl hij een enorme groove in de muziek legt.

Het derde nummer is Haust på Torget. Dit betekent herfst op de markt en handelt met name over verval. In dit lied komt meer de folkkant van Lumsk naar voren. Met name ook door de prachtige vioolpartijen van Siv Lena Laugtug Sæther. Dit nummer heeft iets ondoorgrondelijks, ook na vele luisterbeurten. Dat geldt zeker ook voor Å Dikte, dat wederom over eenzaamheid handelt.

Het fascinerende Vona og Mogning combineert twee gedichten van Tor Jonsson, Vona (De hoop) en het gedicht Mogning (Rijping). Uiteindelijk gaat het over het ouder worden, het accepteren van het lot en het vinden van rust in de duisternis.

Met het intrigerende en indringende Einsemda besluit Lumsk dit album. De Noren komen met ongelooflijk fabuleuze melodieën die over elkaar heen buitelen en die urgentie ademen. Op dit nummer komen Viljans Öga en The Spirit Of Eden samen, en worden opgenomen in de unieke sound van Lumsk. De finale is van een ongekende en waanzinnige schoonheid.

Ik kan tot slot allerlei clichés van stal halen. Dat Lumsk zichzelf heeft overtroffen bijvoorbeeld. Dat het een album is dat je vaker moet luisteren om echt te doorgronden. Dat het #jaarlijstmateriaal is. Het belangrijkste voor mij is dat Lumsk (en wederom, drie op een rij) mij weet te raken met muziek die in mijn ogen echt tot de top van de top behoort. Niet voor niets stond Fremmende Toner in mijn top 10 van 25 jaar Progwereld. Eigenlijk nog te laag. En dit album is nog beter. Dit is muziek om te koesteren en te omarmen.

Ik eindig maar met dezelfde woorden als bij “Fremmende Toner”: Lumsk maakt prog waarvan ik houd: meeslepend, spannend, melodramatisch, open, melodieus, conceptueel.

Ik vind het fabuleus. Briljante muziek.

Lees hier ons interview met toetsenist en componist Espen W. Godø over de geschiedenis van Lumsk, het componeerproces, en de inspiratiebronnen.