YesAlbum

“Tales From Topographic Oceans” (TFTO) neemt wel een heel bijzondere plek in binnen de inmiddels behoorlijk uitgebreide Yes-catalogus. Ik vergeet nooit dat de dienstdoende azijnzeiker van OOR iets in zijn recensie schreef in de trend van: “tachtig minuten Yes-muziek, dat is zeker geen kattenpis”. Ik weet zeker dat hij dat laatste woord letterlijk gebruikte. Enfin, hier zijn we dan, circa 53 jaar later, en daar is ‘ie dan: de Super Deluxe Edition Boxset, bestaande uit maar liefst 12 cd’s, 2 lp’s en een Blu-ray, met een totale speelduur van ruim 10,5 uur. Als dat geen kattenpis is, dan eet ik mijn kattenbakinhoud in zijn geheel op. À raison van zo’n 160 euro heb je dan ook wat. Het verhaal over het album is bekend, ik beperkt me hierbij tot een enkele observatie, en met name de interessante delen uit deze enorme voorraad muziek.

Iedereen weet inmiddels wel dat vooral zanger Jon Anderson en gitarist Steve Howe verantwoordelijk zijn voor tekst en muziek van TFTO. En dat Rick Wakeman niet echt blij was met de richting waarin beide heren Yes duwden. De anekdote over de curry tijdens een optreden spreekt in dat verband boekdelen. Rick zou na de tournee voor de eerste keer het Yes-nest verlaten. De band bracht het album uit in december 1973, terwijl de eerste concerten voor de tournee al in november begonnen. Dat betekende dus dat de fans bij die optredens voor de eerste keer met de muziek werden geconfronteerd. “Hoe is het mogelijk?”, zou je zeggen. In eerste instantie begon Yes met het spelen van alle vier de stukken, maar al snel bleek dat dit een te grote aanslag op het bevattingsvermogen van de fans zou plegen. Aldus werd besloten om The Remembering (kant 2) achterwege te laten. Vergeet niet dat ook “Close to the Edge” (CTTE) in zijn geheel werd gespeeld indertijd. Dat moet een behoorlijke aanslag op het geduld en de acceptatie van de fans zijn geweest. Terug naar de giga-boxset.

Natuurlijk heb ik alles beluisterd, beroepseer respectievelijk beroepsdeformatie, zal ik maar zeggen. Maar ik sla de eerste zes schijfjes voor het gemak even over: de originele muziek geremasterd (1 en 2), de remixes door de onvolprezen Steven Wilson (3 en 4), en ook nog eens een instrumentale versie van die laatste twee (5 en 6). Dat kennen we nu wel, zou ik zeggen. Ik ga direct door naar cd 7, 8 en 9, die zogenoemde ‘Rarities’ bevatten. Dat betekent in dit geval ‘single-edits’ (voor radio), initiële versies en werk in uitvoering van onder andere Ritual (Nous Sommes Du Soleil) en The Revealing Science of God (Dance of the Dawn). Interessant door de manier waarop en vooral waar ze ingekort zijn, verder niet meer dan rariteiten. De meeste voegen niets toe en zijn al eerder op compilaties te horen geweest. De stukken ‘werk in uitvoering’ zijn weer wel interessant. Daarop kun je horen hoe de diverse onderdelen zich ontwikkeld hebben gedurende het schrijf- en opnameproces.

Echt interessant wordt het pas bij cd’s 10, 11 en 12: individuele opnamen van concerten in de Free Trade Hall in Manchester, Engeland op 28 november 1973, en het Capitol Theatre in Cardiff, Wales op 1 december 1973 (cd 10) en het Hallenstadion in Zürich, Zwitserland op 21 april 1974 (11 en 12). Vooral die eerste is interessant: het album zou immers pas op 7 december het levenslicht zien. De aanwezigen hoorden die avond pas voor de eerste keer de nummers van TFTO, heel bijzonder. Die tour zou overigens op 16 november in Bournemouth worden afgetrapt.

Het is niet zo gek dat Yes The Remembering als eerste liet vallen. Het klinkt allemaal wat vlak, en er gebeurt nagenoeg niks. Dat is al beter bij The Ancient, vooral door het geweldige Leaves of Green. Maar het hoogtepunt is toch wel Ritual, wat een uiterst geconcentreerde en natuurgetrouwe versie van het album meekrijgt. Kudos! Opmerkelijk: de reactie van het publiek is ronduit uitzinnig, of het moet zijn dat het later is opgepoetst (wat ik niet denk). De kwaliteit is redelijk, zeg maar een goede ‘soundboard’-opname.

Het concert in Zürich is niet in zijn geheel te beluisteren op deze uitgave. De originele setlist gaf aan dat gestart werd met Siberian Khatru en geëindigd met Roundabout en Starship Trooper, maar hiervan is niets terug te horen. Driekwart CTTE en driekwart TFTO dus, in totaal circa anderhalf uur muziek. Vier dagen voor de show in Zwitserland trad Yes in Ahoy Rotterdam op met een identieke setlist. The Revealing Science of God is ingekort tot een klein kwartier, helaas op een vervelend moment (zoals altijd). De kwaliteit is goed. Vooral de zang is prima te horen, maar ook de instrumenten klinken goed en helder in de mix. Dit is een prima weergave van hoe het ruim vijf decennia geleden geklonken moet hebben. Het blijft natuurlijk opgepoetste soundboard-kwaliteit, maar zelfs Rick zou tevreden zijn met het resultaat.

Ik kan bijna geen pap meer zeggen na ruim tien uur luisteren, weliswaar verspreid over meerdere dagen. Hooguit zou ik met mijn laatste kracht kunnen bevestigen: “Tien uur Yes-muziek, dat is zeker geen kattenpis”. Had die azijnzeiker van OOR toch gelijk.