
In 1988 kwam het legendarische album “Operation: Mindcrime” uit. Een album dat zonder overdrijven tot een van de grootste en beste progmetalalbums aller tijden behoort. Geoff Tate is de creatieve mastermind van dit meesterwerk en het is gebaseerd op een terroristische organisatie in Canada die politieke aanslagen pleegde. Samen met Chris DeGarmo en Michael Wilton schreef Tate alle nummers van dit album. Dat hij later dus de rechten van dit album en de naam kreeg, is begrijpelijk.
Achttien jaar later (in 2006) verscheen de opvolger “Operation: Mindcrime II” van deze klassieker. Een duidelijk vervolg op het eerste album, waarbij de hoofdpersoon ‘Nikki’ na achttien jaar weer vrijkomt uit de gevangenis. Dit tweede album is mijns inziens ook een meesterwerk, waarbij met name het duet met Ronnie James Dio in The Chase opvalt. Twee van de beste zangers aller tijden op één nummer.
En dan nu – zo’n twintig jaar later – het derde deel van deze verhalenreeks. In de tussentijd is er wel het een en ander gebeurd. Geoff Tate werd in 2012 ontslagen door de overige bandleden van Queensrÿche en na een jarenlange rechtszaak kreeg Tate het alleenrecht om de albums “Operation: Mindcrime” te vertolken. Geoff Tate – naast zanger ook succesvol wijnproducent – heeft besloten om nog één laatste hoofdstuk toe te voegen aan zijn “Operation: Mindcrime”-reeks: “The Final Chapter”.
Dit derde deel is geen vervolg op de vorige delen, maar een hervertelling van het eerste conceptalbum door de ogen van Dr. X. In plaats van de hoofdpersoon Nikki uit deel 1, verschuift nu de focus naar de manipulatieve Dr. X, die zijn perspectief geeft op dezelfde tijdlijn als het originele album uit 1988. Hier en daar loopt het verhaal niet geheel in pas met de oorspronkelijke tijdlijn, maar het geeft een extra inkijk in het complexe verhaal van Operation: Mindcrime. Zo is het lange telefoongesprek in You Can’t Walk Away Now niet geheel in lijn met het kortere telefoongesprek ‘Kill Mary, and get the priest as well’. Dit gesprek – hoewel muzikaal totaal overbodig en zelfs storend – geeft een beter inzicht waarom Mary vermoord moest worden. Op basis van You Know My Fu@king Name, Vulnerable en Do You Still Believe? – waar Clodagh McCarthy (als Sister Mary) een kleine rol krijgt – wordt duidelijk dat Dr. X en Mary een relatie hebben gehad. Maar of Mary nu dood moest omdat ze uit de organisatie wilde stappen of uit jaloezie omdat de relatie stuk is gelopen, blijft vooralsnog onduidelijk.
Oké, tot zover de introductie, geschiedenis en verhaallijn van dit album. Dan nu de muziek. Dit album is in dit geval extra lastig om te beoordelen. Ten eerste ben je vanzelf geneigd om dit album te vergelijken met het meesterwerk “Operation: Mindcrime” uit 1988. En om dan maar meteen daarover een oordeel te geven: dit album haalt het nergens bij het origineel. Is het dan een slecht album? Nee, het is zelfs een uitstekend album, waarop Tate laat horen dat hij nog steeds tot de beste zangers aller tijden behoort. Een aantal uitstekende nummers, maar ook een aantal nummers (opvullers) die de verhaallijn dienen te versterken, maar muzikaal niet beklijven.
Het album opent met The Scene of the Crime. Een herhaling van enkele (waarschijnlijk opnieuw opgenomen) samples en gesprekslijnen. Een goede en herkenbare introductie op het Operation: Mindcrime-thema. Het eerste echte nummer – You Know My F@cking Name – is een midtempo-nummer waarbij Tate zijn zangkwaliteiten tentoonstelt door korte krachtige uithalen. Opvallend is ook de geweldige gitaarsolo van Kieran Robertson. Hierop worden we verderop in het album nog regelmatig getrakteerd.
The Answer is de eerste single van dit album en met zijn krachtige drumslagen een typisch Queensrÿche-nummer. Sterke melodieën, een mooie opbouw, en een refrein dat blijft hangen. Een toegankelijk nummer. De gitaarsolo aan het eind had wat uitgebreider gemogen en de drums hadden wat meer op de voorgrond mogen komen, zodat dit nummer nog wat meer power had gehad.
Vulnerable is een rustiger, zanggedragen nummer en I’ll Eat Your Heart Out heeft een mysterieuze donkere sfeer. Aan het eind wordt het nummer eigenlijk pas echt interessant met een heerlijke gitaarsolo en de eerste kennismaking met Clodagh McCarthy. Do You Still Believe? is een krachtige ballad met een duet tussen Dr. X (Tate) en Mary (McCarthy). Tate is ondanks zijn leeftijd nog altijd een krachtige en sterke zanger. Instrumenteel staat dit nummer ook als een huis, met name met dank aan de sterke gitaarpartijen met maar liefst drie gitaristen.
Power is – zoals zijn naam al doet vermoeden – het meest krachtige nummer van het album. Overeenkomsten met Speak en The Needle Lies van het eerste album uit deze reeks zijn duidelijk aanwezig. De track is zeer aanstekelijk en melodieus, en roept herinneringen op aan het oude Queensrÿche.
Het album wordt afgesloten door het te lange telefoongesprek You Can’t Walk Away Now, waarin Nikki duidelijk twijfels heeft over zijn opdrachten van Dr. X, en de ballad A Monster Like Me. Dit slotnummer is, met een tweetal saxofoonsolo’s, een onverwachte afsluiter. Een melancholisch nummer met duidelijk jazzy invloeden. Het past niet geheel bij de sfeer van de rest van het album, maar als we het beschouwen als een extra nummer/toegift, dan sluit Tate hiermee de trilogie op gepaste wijze af.
Al met al is “Operation: Mindcrime III” een schitterend album, waarop Geoff Tate op gepaste wijze afscheid neemt van dit deel van zijn muzikale carrière. Het kent niet dezelfde diepgang, complexiteit en uniciteit als het meesterlijke eerste deel uit 1988. Nergens worden de nummers van het oorspronkelijke album overtroffen. We horen geen epic nummer zoals Suite Sister Mary, maar toch is dit een voortreffelijk album; wellicht het beste dat Tate én Queensrÿche hebben voortgebracht sinds hun scheiding.