Wereldse Jaar 2025

Op het progjaar 2025 plak ik het etiket ‘voor ieder oor wat wils’. Ik hoor een enkeling vragend opmerken: “maar dat is toch ieder progjaar”? Nou nee…. Dit jaar viel enerzijds op doordat gevestigde en erkende namen een nieuw album uitbrachten. The Flower Kings, IQ, Steven Wilson, Dream Theater (zelfs twee uitgaven), Glass Hammer, Rick Wakeman en ‘good old’ Ian Anderson met zijn Jethro Tull deden hun duit in de progzak. Anderzijds kwamen nieuwe en minder bekende groepen met een album dat menig redactielid verraste. Sterker nog, een aantal van deze albums prijken in enkele jaarlijsten. Ambient Den, Wilson Project, Cosmic Cathedral, Jakob Roberge, Paravane en Royal Sorrow zijn enkele voorbeelden. Maar ook oudgedienden en uit het zicht geraakte groepen lieten van zich horen, zoals echolyn, Cervello en Everon.

Net als voorgaand jaar was 2025 ook het jaar van de zogenaamde ‘anniversary uitgaven’. Tal van albums vierden de 50^ste verjaardag. Daarnaast verschenen interessante box sets, zoals die van Solution, Ekseption en Rick Wakeman.

Dit progjaar vatten we net als altijd samen aan de hand van onderstaande jaarlijsten van onze redactieleden. Ieder redactielid heeft in één alinea zijn nummer 1, zijn hele lijst of dit progjaar in een aantal woorden samengevat. Alles bij elkaar levert dat de Progwereld jaarlijst op. Het is maar dat je het weet.

Progwereld in 2025

In ons 24e jaar deden we ook waar wij vooral goed in zijn; het schrijven van albumrecensies. Zoals altijd vind je een doorsnede van de ruim 300 albums die wij recenseerden in de jaarlijsten van de teamleden. Wat daarbij opvalt is dat deze lijsten bij elkaar ruim 60 verschillende groepen en artiesten opleveren.

Naast oorstrelende albums beluisteren bleven wij lezen. Zo lieten wij ons leeslampje schijnen op boeken over Steven Wilson, Derek Shulman (Gentle Giant), Bill Bruford en Progrock in de jaren 80.

Concertbezoek stond ook in 2025 hoog op onze prioriteitenlijst. Onze redacteuren bezochten 35 concerten, waaronder Antimatter, Simon Phillips Protocol, Supersister, RPWL, Moon Safari en de festivals Midsummer Prog en Progdreams. Maar we waren ook bij optredens van de traditioneel jaarlijks terugkerende groepen Mystery en IQ. We waren drie keer aanwezig bij een optreden van Steven Wilson en gingen daarbij zelfs over onze landsgrenzen. Naast Amsterdam zagen wij de populaire Brit in Londen en Düsseldorf. Verder keek Alex Driessen op het witte doek naar de films Pink Floyd At Pompeii en David Gilmour Live at Circus Maximus.

Ondanks de geringe populariteit van onze columns bleven wij daar stug mee doorgaan, alleen al voor ons eigen plezier. Zo kun je columns lezen over Tributebands, Comeback Elpee, Geluidsniveau bij concerten, Live Albums (zelfs twee) en hoe kan het ook anders AI. We interviewden dit jaar een keur aan artiesten. Ik doe een greep: Broers Klazinga, Fabulae Dramatis, The Aurora Project, Arjen Lucassen, Terra, Edo Spanninga, Smalltape en Roine Stolt. Je kunt alles in chronologische volgorde terugvinden via de pagina Specials.

Het nieuwe jaar

Kijken wij met een schuin oog naar de verwachte albums en concerten in 2026, dan belooft ook dat een uitdagend jaar te worden. Niet onvermeld blijft het zilveren jubileum van deze website in 2026. Reden genoeg om je aan te melden voor onze nieuwsbrief, want wij gaan medio april flink uitpakken. Door je op de startpagina aan te melden voor onze nieuwsbrief mis je niets. Mis je toch iets? Wij staan open voor jullie tips en suggesties.

Namens het hele team wensen we je een mooi en progressief 2026!

Hans Ravensbergen,
Hoofdredacteur

De Progwereld redactie

We hebben alle lijstjes van de redactieleden naast elkaar gelegd. De eerste van elke lijst kreeg 10 punten, de tweede 9 en zo verder. Dat leverde het volgende redactielijstje op.

De individuele lijstjes zien er zo uit:

Marcel Debets

2025. De wereld staat overal in brand en de gekken en narcisten lijken overal de dienst uit te maken. Gelukkig vinden we dan toch steeds weer troost in de muziek. Muziek die protesteert tegen de huidige tijdgeest van individualisme en geweld (War Stories), of juist de liefde predikt (Love). Gelukkig is daar ook vrijwel elk jaar muziek die ons wijst op de betrekkelijkheid van het menselijke bestaan en onze plek in het universum (The Overview). Beter om dan jezelf onder de dompelen in een droomwereld, gewoon omdat het mooi is en afleidt van de echte wereld ons heen (Candles & Beginnings en Out of Step).

​​

Alex Driessen

2025 was een redelijk progjaar wat mij betreft. Uiteindelijk wisten de ‘gouwe ouwe’ toppers hun reputatie weer eens te bevestigen. Ze lopen tegen de tachtig maar bewijzen nog steeds aan de top te staan als ze echt hun best doen. Zowel Andrew Latimer als Rick Wakeman verrasten ons met nieuw werk wat in beider geval sterk melancholiek van aard was. Ook Steven Wilson imponeerde, zij het dat het wat langer duurde voordat ik het doorhad. De jazzrock/fusion inbreng komt van Italiaans snarenwonder Matteo Mancuso met zijn debuutalbum, wat een talent! En zeker zo verrassend was het nieuwe album van ‘ons eigen’ Leap Day. En een tsunami aan live albums en prog/jazz, hulde!

Jos Driessen

Wat een jaar! Tribe3, The Emerald Dawn, Remina, Psychonaut, Nosound, Deposed King, Cosmograf, Colin Masson, Bjørn Riis, AVKRVST, Anyone en oja The Flower Kings, om maar een paar te noemen, brachten prima albums uit maar hebben het zelfs niet eens gehaald in mijn top 10! De rangschikking is gebaseerd wat me het meeste raakt en ik heb twee jonge muzikanten met recht bovenaan gepositioneerd omdat zij symfonische rockmuziek niet alleen levend houden, maar ook veelbelovend zijn voor de toekomst.

Maarten Goossensen

Dit was het jaar waarin ik echt weer enorm ben gaan genieten van progrock. Ik vind dat we in 2025 enorm verwend zijn met goede releases. Grote namen vielen mij toch wat tegen (IQ – compleet zielloos, Steven Wilson – té gestileerd), maar gelukkig waren er genoeg verrassingen. Ik was erg blij met de nieuwe Paravane en werd overrompeld door het album van The Sunday Goose dat er bijna nooit gekomen was. Maar de nieuwe Smalltape raakte mij het meest én werd het meest beluisterd. Op de valreep kwam mij het album van Wilson Project ter oren. Die zomaar nog eens verder kan groeien. De titel “debuut van 2025” winnen ze bij mij sowieso. Op naar ons jubileum jaar (25 jaar Progwereld!)

Erik Groeneweg

Best een goed Progjaar, al met al. Grootste verrassing vond ik Moron Police, waar ik voorheen nog nooit van gehoord had. Live vooral genoten van Magoria’s Hollingsworth Mansion, eindelijk te zien zoals het bedoeld was, als theatervoorstelling. En natuurlijk Steven Wilson in Amsterdam, toch wel het beste concert van het jaar.

Dick van der Heijde

Nadat ik begin dit jaar weer als recensent terugkwam bij het Progwereldteam had ik acuut weer belangstelling voor alles dat leeft in de scene. Nou dat heb ik geweten. Wat een enorm goed progjaar was 2025! Ik kan makkelijk nog 20 albums noemen.

Math Lemmen

Ik vond 2025 een redelijk progjaar met weinig echte uitschieters en was aangenaam verrast door het opnieuw hoge niveau van Solstice, wat de band ook live volledig waarmaakte. De nieuwe Moron Police moest even indalen maar bleek uiteindelijk ook weer een schitterende diamant aan het Scandinavische progfirmament. Daarnaast wil ik een dringend beroep doen op de Nederlandse poppodia om het Noorse Pymlico naar Nederland te halen. Dat wordt volgens mij een ware live sensatie. Over live sensatie gesproken: ik heb extreem genoten van de fenomenale meerstemmige zang in combinatie met de instrumentale intensiteit bij het concert van Moon Safari.

Fred Nieuwesteeg

Ik heb dit jaar weer veel te weinig muziek geluisterd. Hoe dan!? Volgend jaar ga ik het écht anders doen! 2025 was voor mij een jaar met de nodige goede platen, zonder echte uitschieters. Traditiegetrouw staat er weer heerlijke klassieke symfo in mijn lijst, de afsluiting van het Italiaanse project van Vincenzo Ricco over het oude Rome spande hierbij de kroon. Over Italianen gesproken, Wilson Project heeft me aangenaam verrast. Ik raakte nu toch echt in de ban van de klanken van Solstice. Twee gitaargrootheden deden van zich spreken door bijzonder werk uit te brengen. Het nieuwe album van IQ was een domper, gewoon doodsaai.

Mario van Os

Meestal is het erg moeilijk om het album van het jaar te kiezen. Emoties en beleving veranderen gedurende het jaar en keuzes worden beïnvloed door stemming en gebeurtenissen. Dit jaar is er echter geen twijfel: Parasomnia is hét album van het jaar. Het beste wat Dream Theater ooit heeft gemaakt en wellicht het album van deze eeuw! Een album dat indruk maakt en momenteel bijna alle mogelijke awards binnenhaalt. Daarnaast heeft Dream Theater dit jaar het in 2024 opgenomen live album “Quarantième” uitgebracht (met jammer genoeg slechts één nieuw nummer). Verder was het album “Aspiral” van Epica een album waar ik naar uitkeek. Een album dat zeker niet teleurstelde. Lunatic Soul, Antimatter, Bjorn Riis, Arjen Lucassen en Amplifier blijven – ook dit jaar weer – goede albums afleveren. Steven Wilson is, na een aantal teleurstellende albums, weer terug in mijn jaarlijst. Met “The Overview” maakt hij gelukkig weer indruk. Gazpacho en Mark Bogert verraste mij met uitstekende albums. Natuurlijk veel meer mooie albums en ook deze keer zullen er weer opduiken die over het hoofd zijn gezien. Zo heb ik bijvoorbeeld het album van Psychonaut te laat kunnen luisteren.

Roger Pruppers

Een jaar dat muzikaal traag op gang kwam, maar na de zomer een tussensprintje trok en uiteindelijk met een ruime voldoende eindigde. Een mix van vertrouwde kwaliteit (Coheed and Cambria, Everon, toch weer eens Dream Theater) en nieuwe ontdekkingen (Barrens, Royal Sorrow, Jakob Roberge en vooral IHLO), waarbij vooral die tweede categorie indruk maakte. Ik kan nog steeds intens gelukkig worden wanneer een (voor mij) onbekende band weet te verrassen, zeker nu dat steeds zeldzamer wordt. Maar 2025 was vooral het jaar dat ik me eindelijk weer vol overgave kon onderdompelen in de podiumcultuur en geweldige shows van onder andere Blood Incantation, Katatonia en TEMIC heb gezien. Advies voor 2026: schaf een paar professionele oordoppen aan en bezoek de poppodia. De bands hebben het nodig. En u misschien ook wel.

Hans Ravensbergen

Niet eerder had ik zo’n moeite met de keuze van mijn album van het jaar. Dat geeft enerzijds aan dat de keuze ook in 2025 reuze was. Maar anderzijds dat er voor mij geen échte uitschieters waren. Lees deze deze lijst daarom voor mijn part als vijf nummers 1 (de nummers een tot en met vijf in mijn lijst) en vijf goede tweeden (de nummers zes tot en met tien). Uiteraard en zoals altijd is deze geordende opsomming een momentopname en voor dit artikel ‘in beton gegoten’. Neem van mij aan dat deze komende tijd vaak zal veranderen.

Jacco Stijkel

Wilson Project is voor mij de grote verrassing van 2025. Hun album Atto Primo heb ik vaak gedraaid (en nog) en met een groot genoegen zag ik deze Italianen optreden tijdens Northern Prog. Het was verder vooral lastig om een top 10 te maken omdat veel albums elkaar niet veel ontlopen. De cd’s van Everon, Ambient Den en Leap Day (om maar wat te noemen) hadden ook in de top 10 kunnen staan bijvoorbeeld. Ik heb in 2025 genoeg goede prog gehoord, maar mis wel een beetje albums die echt boven het maaiveld uitsteken.

Ruard Veltmaat

2025 was een moeizaam muzikaal jaar wat mij betreft. Tot aan de helft had ik slechts een á twee albums die indruk maakten. En een daarvan is gelijk ook mijn nummer 1 geworden, Our Road To Dust van Edensong. Later kwam er nog een aantal bij die het jaar nog goed lieten aflopen, zoals Kauan en Amorphis met een lekkere catchy plaat. Nummer tien is een bijzondere plaat, waar ik na meerdere luisterbeurten pas bewondering voor kreeg, Final Coil met The World We Inherited.